Στη συζήτηση για τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη και τις αποκαλύψεις που ακολούθησαν αναφέρθηκε ο Στέφανος Τραχανάς, κατά τη διάρκεια της τηλεοπτικής του εμφάνισης στην εκπομπή «Studio στις 3». Ο επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Κρήτης μίλησε στη Νάνσυ Ζαμπέτογλου και τον Θανάση Αναγνωστόπουλο για τη βιομηχανία της ευεξίας, την εμπορευματοποίησή της και την ανάγκη να ξεχωρίσει η επιστημονικά τεκμηριωμένη φροντίδα της υγείας από τις πρακτικές που στηρίζονται κυρίως στην προβολή και το μάρκετινγκ.
Η συζήτηση πήρε ιδιαίτερη διάσταση όταν ο Στέφανος Τραχανάς αναφέρθηκε στον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, αλλά και στη δημόσια συζήτηση που δημιουργήθηκε γύρω από τον χώρο του wellness. Όπως υποστήριξε, η συγκεκριμένη υπόθεση ανέδειξε με έντονο τρόπο τις αδυναμίες ενός συστήματος που συχνά λειτουργεί χωρίς σαφείς κανόνες, επαρκή επιστημονικό έλεγχο και ξεκάθαρη διάκριση ανάμεσα στην υπεύθυνη ενημέρωση και την εμπορική εκμετάλλευση.
Ο Στέφανος Τραχανάς για τη βιομηχανία του wellness
Αναφερόμενος στην έννοια της ευεξίας, ο Στέφανος Τραχανάς σημείωσε ότι ξεκινά από μια πραγματική και εύλογη ανάγκη: την πρόληψη και τη φροντίδα της υγείας πριν εμφανιστεί ένα σοβαρό πρόβλημα. Όπως εξήγησε, η προληπτική φροντίδα μπορεί να αποτελέσει σημαντικό μέρος μιας ισορροπημένης στάσης ζωής, υπό την προϋπόθεση ότι βασίζεται σε αξιόπιστες γνώσεις και υπεύθυνες πρακτικές.
«Το wellness κατ’ αρχάς απευθύνεται σε ένα πραγματικό πρόβλημα. Πριν πάμε στον γιατρό, καλό δεν είναι να φροντίζουμε προληπτικά την υγεία μας; Σαν φιλοσοφία σωστό είναι, αλλά νομίζω από κάποιο σημείο και μετά έγινε μάρκετινγκ», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η μεγάλη εμπορική ανάπτυξη του wellness δημιούργησε πρόσφορο έδαφος για την είσοδο ανθρώπων και επιχειρήσεων που ενδιαφέρονται περισσότερο για το κέρδος παρά για την ουσιαστική ενημέρωση του κοινού. Όταν ένας τομέας αποκτά μεγάλη απήχηση και οικονομική αξία, είναι αναμενόμενο να προσελκύει και εκείνους που επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν τη δημοφιλία του, συχνά χωρίς να διαθέτουν την απαιτούμενη επιστημονική κατάρτιση.
Ο Στέφανος Τραχανάς υπογράμμισε, παράλληλα, ότι οι ίδιοι οι σοβαροί επαγγελματίες του χώρου δεν έκαναν όσα χρειάζονταν ώστε να προστατεύσουν το wellness από τη σύγχυση και την απαξίωση. Κατά την άποψή του, θα έπρεπε να έχουν δημιουργηθεί σαφέστερα όρια ανάμεσα στις πρακτικές που στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα και σε εκείνες που προωθούνται από influencers ή πρόσωπα χωρίς σχετική εκπαίδευση.
Ο θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη και η δημόσια συζήτηση
Με αφορμή τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, ο πανεπιστημιακός αναφέρθηκε στην ανάγκη να αναλάβει ενεργότερο ρόλο η επιστημονική κοινότητα. Όπως δήλωσε, η υπόθεση λειτούργησε ως αφορμή για να έρθουν στην επιφάνεια πρακτικές και αντιλήψεις που μέχρι σήμερα δεν είχαν εξεταστεί με την απαιτούμενη αυστηρότητα.
«Και από την περίπτωση του, δυστυχώς, του Μαζωνάκη, που ίσως με τον θάνατό του πρόσφερε μια ανεκτίμητη υπηρεσία. Για πρώτη φορά ανοίξαμε την ντουλάπα και είδαμε τι σκελετούς έχει μέσα», σημείωσε ο Στέφανος Τραχανάς, χρησιμοποιώντας μια χαρακτηριστική μεταφορά για όσα αποκαλύφθηκαν μέσα από τη δημόσια συζήτηση.
Ο ίδιος αναγνώρισε, επίσης, τον ρόλο των μέσων ενημέρωσης στην ανάδειξη του ζητήματος. «Και ο Τύπος και όλα τα μέσα έκαναν καλή δουλειά σε αυτή την περίπτωση. Εξέθεσαν έτσι όλο αυτό το σύστημα και ελπίζω και οι ιατρικοί σύλλογοι να πάρουν τις πρωτοβουλίες που χρειάζονται», ανέφερε.
Η τοποθέτηση αυτή δεν περιορίστηκε μόνο στην ανάγκη δημοσιογραφικής έρευνας. Ο Στέφανος Τραχανάς τόνισε ότι απαιτούνται θεσμικές παρεμβάσεις, ώστε ο πολίτης να μπορεί να γνωρίζει ποιος παρέχει υπηρεσίες υγείας, ποια είναι τα προσόντα του και σε ποιον βαθμό οι προτάσεις του στηρίζονται σε τεκμηριωμένη γνώση.
Η ανάγκη για ακαδημαϊκή εκπαίδευση στο wellness
Ο Στέφανος Τραχανάς πρότεινε ακόμη να εξεταστεί η δημιουργία σχετικών μαθημάτων ή ακόμη και ειδικότητας σε τμήματα Ιατρικής. Στόχος, όπως ανέφερε, θα πρέπει να είναι η διαμόρφωση ενός ακαδημαϊκού πλαισίου που θα αξιολογεί τις πρακτικές του wellness και θα καθορίζει ποιες από αυτές διαθέτουν επιστημονική βάση.
«Ακόμα και τμήματα Ιατρικής, αν είναι, να υπάρξει αντίστοιχη ειδικότητα ή μαθήματα, ώστε να ξέρουμε τι έχει μια ακαδημαϊκή ποιότητα και τι είναι αντικείμενο διαφόρων influencers», πρόσθεσε.
Ο ίδιος έφερε ως παράδειγμα την κατάσταση στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου, όπως είπε, αρκετοί influencers έχουν αναγορευτεί σε ειδικούς του wellness και έχουν αποκτήσει σημαντική επιρροή στη δημόσια συζήτηση για την υγεία. Μάλιστα, ορισμένοι από αυτούς έχουν αναλάβει συμβουλευτικούς ρόλους δίπλα σε πολιτικά πρόσωπα, γεγονός που, σύμφωνα με τον ίδιο, δείχνει πόσο εύκολα μπορεί να θολώσει η γραμμή ανάμεσα στη δημοφιλία και την πραγματική επιστημονική επάρκεια.
Το ζήτημα, επομένως, δεν αφορά μόνο το wellness ως τάση, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία αντιλαμβάνεται την υγεία, την πρόληψη και την ειδίκευση. Η συζήτηση που άνοιξε μετά τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, σύμφωνα με τον Στέφανο Τραχανά, μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για αυστηρότερους κανόνες, καλύτερη ενημέρωση και ουσιαστικότερο έλεγχο.
Σε κάθε περίπτωση, ο Στέφανος Τραχανάς υποστήριξε ότι η ευεξία μπορεί να έχει θετική και χρήσιμη πλευρά, μόνο όταν παραμένει συνδεδεμένη με την επιστήμη και την υπευθυνότητα. Ο θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη και η συζήτηση που ακολούθησε ανέδειξαν, όπως είπε, την ανάγκη να αποκαλυφθούν οι αδυναμίες του χώρου και να προστατευθεί το κοινό από πρακτικές που παρουσιάζονται ως λύσεις χωρίς επαρκή τεκμηρίωση.










