Εκτός του πολυνομοσχεδίου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που κατατέθηκε στη Βουλή, έμεινε τελικά η διάταξη για την υποχρεωτική πληρωμή των παραδόσεων κούριερ με κάρτα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο. Η ρύθμιση είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην αγορά, καθώς προέβλεπε την κατάργηση της πληρωμής με μετρητά στις αντικαταβολές, ανεξάρτητα από το ύψος της συναλλαγής.
Η απόσυρση της διάταξης σημαίνει ότι οι καταναλωτές μπορούν να συνεχίσουν να πληρώνουν με μετρητά κατά την παραλαβή των παραγγελιών τους. Παράλληλα, στο ίδιο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται οι βασικές προβλέψεις για τη νέα ρύθμιση των 120 δόσεων προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία, η οποία αφορά οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως το τέλος του 2024.
Κανονικά συνεχίζονται οι αντικαταβολές με μετρητά
Η αρχική πρόβλεψη για τις παραδόσεις μέσω εταιρειών ταχυμεταφορών είχε ως στόχο τον περιορισμό της φοροδιαφυγής και την ενίσχυση των ηλεκτρονικών συναλλαγών. Σύμφωνα με τη διάταξη, κάθε αγορά που παραδιδόταν από κούριερ και εξοφλούνταν κατά την παραλαβή θα έπρεπε να πληρώνεται αποκλειστικά με κάρτα, μέσω POS ή με άλλο ηλεκτρονικό τρόπο.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη ρύθμιση τελικά αποσύρθηκε. Συνεπώς, η χρήση μετρητών στις αντικαταβολές εξακολουθεί να επιτρέπεται, όπως ισχύει μέχρι σήμερα. Ο καταναλωτής μπορεί να παραλάβει την παραγγελία του και να εξοφλήσει το ποσό στον διανομέα με μετρητά, εφόσον αυτή είναι η διαθέσιμη επιλογή που παρέχει το ηλεκτρονικό κατάστημα ή η εταιρεία ταχυμεταφορών.
Η προτεινόμενη διάταξη είχε δημιουργήσει προβληματισμό, καθώς θα καθιέρωνε δύο διαφορετικά καθεστώτα για τις αγορές. Στα φυσικά καταστήματα, οι καταναλωτές θα μπορούσαν να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν μετρητά για συναλλαγές έως το προβλεπόμενο όριο. Αντίθετα, στις ηλεκτρονικές αγορές με παράδοση κούριερ, η αντικαταβολή με μετρητά θα απαγορευόταν.
Με το ισχύον πλαίσιο, ένας καταναλωτής μπορεί να αγοράσει ένα προϊόν αξίας έως 500 ευρώ από φυσικό κατάστημα και να το πληρώσει με μετρητά. Η δυνατότητα αυτή εξακολουθεί να ισχύει και για τις παραδόσεις μέσω κούριερ, όταν η παραγγελία εξοφλείται κατά την παραλαβή.
Οι επιπτώσεις για τις εταιρείες ταχυμεταφορών
Η υποχρεωτική χρήση ηλεκτρονικών πληρωμών θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τα έσοδα των εταιρειών ταχυμεταφορών και των ηλεκτρονικών καταστημάτων. Η αντικαταβολή αποτελεί ιδιαίτερα δημοφιλή τρόπο πληρωμής για τις ηλεκτρονικές αγορές, καθώς αντιπροσωπεύει πάνω από το 40% των συναλλαγών.
Ο ετήσιος τζίρος των αγορών που πραγματοποιούνται με αντικαταβολή υπολογίζεται μεταξύ 3 και 5 δισ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, περίπου το 70%-75% εξοφλείται με μετρητά. Επομένως, η άμεση απαγόρευση των μετρητών θα μπορούσε να οδηγήσει αρκετούς καταναλωτές σε περιορισμό των ηλεκτρονικών αγορών τους ή ακόμη και σε εγκατάλειψη της αντικαταβολής ως τρόπου πληρωμής.
Επιπλέον, οι επαγγελματίες του κλάδου υποστήριξαν ότι η αλλαγή θα προκαλούσε πρακτικές δυσκολίες. Δεν διαθέτουν όλοι οι διανομείς τον ίδιο τεχνολογικό εξοπλισμό, ενώ σε αρκετές περιοχές μπορεί να υπάρχουν προβλήματα με τη σύνδεση ή την αποδοχή ηλεκτρονικών πληρωμών. Παράλληλα, ένα μέρος των καταναλωτών εξακολουθεί να προτιμά τα μετρητά, είτε για λόγους ευκολίας είτε επειδή δεν χρησιμοποιεί συστηματικά κάρτες και ηλεκτρονικές υπηρεσίες.
Ρύθμιση 120 δόσεων για χρέη προς την Εφορία και τα Ταμεία
Την ίδια στιγμή, προχωρά η νέα ρύθμιση των 120 δόσεων για οφειλές προς την ΑΑΔΕ και τους ασφαλιστικούς φορείς. Η ρύθμιση αναμένεται να δώσει σημαντική ανάσα σε περισσότερα από 1 εκατομμύριο νοικοκυριά, ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν συσσωρευμένα χρέη. Το συνολικό ύψος των οφειλών που μπορεί να ενταχθούν υπολογίζεται σε περισσότερα από 95 δισ. ευρώ.
Το νέο πλαίσιο διευρύνει το πεδίο εφαρμογής σε σχέση με την προηγούμενη ρύθμιση των 72 δόσεων. Συγκεκριμένα, μπορούν να ενταχθούν οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024. Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα ένταξης και για περίπου 35.000 οφειλέτες που είχαν ενταχθεί στη ρύθμιση των 72 δόσεων και επιθυμούν να επεκτείνουν την αποπληρωμή των χρεών τους σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Το βασικό πλεονέκτημα της ρύθμισης είναι η μείωση της μηνιαίας επιβάρυνσης, η οποία μπορεί να φτάσει έως και το 40%. Η ελάχιστη μηνιαία δόση ορίζεται στα 30 ευρώ, γεγονός που διευκολύνει όσους δεν μπορούν να ανταποκριθούν σε υψηλότερες καταβολές.
Το επιτόκιο και οι προϋποθέσεις ένταξης
Παρά τη μείωση της μηνιαίας δόσης, το επιτόκιο αποτελεί ένα από τα βασικά μειονεκτήματα της ρύθμισης. Η βασική οφειλή υπολογίζεται με σταθερό ετήσιο επιτόκιο 5,84%. Αυτό σημαίνει ότι το συνολικό ποσό που θα καταβάλει ο οφειλέτης σε διάστημα έως δέκα ετών θα είναι υψηλότερο από την αρχική οφειλή.
Βασική προϋπόθεση για την ένταξη είναι οι οφειλές να μην τελούσαν υπό ενεργή ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά, ενώ η καταληκτική ημερομηνία έχει οριστεί για τις 30 Ιουνίου 2027.
Η ρύθμιση ενεργοποιείται μόνο μετά την πληρωμή της πρώτης δόσης. Η πρώτη καταβολή πρέπει να πραγματοποιηθεί μέσα σε τρεις εργάσιμες ημέρες από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης. Οι επόμενες δόσεις καταβάλλονται έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα κάθε μήνα.
Συμπερασματικά, η υποχρεωτική πληρωμή των κούριερ με κάρτα δεν προχωρά, επομένως οι αντικαταβολές με μετρητά παραμένουν διαθέσιμες. Παράλληλα, η ρύθμιση των 120 δόσεων προσφέρει μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο για την εξόφληση χρεών, αλλά οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να υπολογίσουν προσεκτικά το κόστος του επιτοκίου και να τηρήσουν όλες τις προβλεπόμενες προθεσμίες.
