Εκατοντάδες χιλιάδες μισθωτοί αναμένεται να δουν αυξημένες καθαρές αποδοχές από την 1η Απριλίου 2027, όταν προγραμματίζεται να εφαρμοστούν ταυτόχρονα η νέα αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού και η μείωση των εργατικών ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα, ενώ από την 1η Ιανουαρίου 2028 ο κατώτατος μισθός προβλέπεται να ανέλθει στα 1.000 ευρώ.
Από την 1η Απριλίου 2027 αναμένεται να ενεργοποιηθούν δύο παρεμβάσεις που θα επηρεάσουν το εισόδημα των μισθωτών: η επόμενη αύξηση του κατώτατου μισθού και η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών που παρακρατούνται από τους εργαζομένους κατά μισή ποσοστιαία μονάδα.
Οι εργαζόμενοι που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό θα επωφεληθούν και από τις δύο αλλαγές. Από τη μία πλευρά, θα αυξηθούν οι μικτές αποδοχές τους και, από την άλλη, θα περιοριστούν οι ασφαλιστικές κρατήσεις επί του μισθού τους.
Για τους μισθωτούς που λαμβάνουν υψηλότερες αποδοχές, η αύξηση του καθαρού εισοδήματος θα προκύψει κυρίως από τη μείωση των εργατικών εισφορών. Πρόσθετη μισθολογική ενίσχυση θα υπάρξει μόνο στην περίπτωση που οι εργοδότες προχωρήσουν παράλληλα σε αυξήσεις μισθών.
Τα τρία στάδια των αλλαγών
Ο σχεδιασμός των παρεμβάσεων περιλαμβάνει τρεις διαδοχικές ημερομηνίες, οι οποίες αφορούν διαφορετικές κατηγορίες εργαζομένων.
Η πρώτη είναι η 1η Ιανουαρίου 2027, όταν προγραμματίζεται να τεθούν σε εφαρμογή οι νέες φορολογικές ρυθμίσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες μισθωτών, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και οι τρίτεκνοι.
Η δεύτερη ημερομηνία είναι η 1η Απριλίου 2027. Τότε προγραμματίζονται η επόμενη αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού και η μείωση των εργατικών ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα.
Ο τρίτος σταθμός είναι η 1η Ιανουαρίου 2028, οπότε ο κυβερνητικός στόχος προβλέπει την αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ.
Η ενδιάμεση αύξηση του κατώτατου μισθού
Με βάση τον κυβερνητικό σχεδιασμό, ο κατώτατος μισθός προβλέπεται να φτάσει τα 1.000 ευρώ από τον Ιανουάριο του 2028. Το επικρατέστερο σενάριο που περιλαμβάνεται στους υπολογισμούς του οικονομικού επιτελείου προβλέπει ενδιάμεση αύξηση από τα σημερινά 920 ευρώ στα 960 ευρώ την 1η Απριλίου 2027.
Ακολούθως, ο κατώτατος μισθός αναμένεται να αυξηθεί εκ νέου, στα 1.000 ευρώ, από την 1η Ιανουαρίου 2028. Η τελική απόφαση για το ύψος του κατώτατου μισθού που θα ισχύσει από τον προσεχή Απρίλιο δεν έχει ακόμη ληφθεί.
Η αύξηση από τα 920 στα 960 ευρώ, εφόσον υιοθετηθεί, θα αφορά τους εργαζομένους που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό και θα συνδυαστεί με τη μείωση των κρατήσεων για ασφαλιστικές εισφορές.
Πόσο μειώνονται οι εργατικές εισφορές
Η ασφαλιστική ελάφρυνση σχεδιάζεται να κατευθυνθεί εξ ολοκλήρου στους μισθωτούς. Δεν προβλέπεται αντίστοιχη μείωση του ποσοστού των εισφορών που καταβάλλουν οι επιχειρήσεις.
Με τη μείωση κατά μισή ποσοστιαία μονάδα, κάθε 1.000 ευρώ ασφαλιστέου μισθού θα δημιουργούν πρόσθετο όφελος περίπου 5 ευρώ τον μήνα, πριν από τον υπολογισμό της φορολογίας εισοδήματος.
Ενδεικτικά, για μικτό μισθό 960 ευρώ, η μηνιαία εξοικονόμηση από τη μείωση των εισφορών υπολογίζεται σε 4,80 ευρώ. Για μικτές αποδοχές 1.000 ευρώ, το όφελος ανέρχεται σε 5 ευρώ τον μήνα.
Για μισθό 1.500 ευρώ, η μείωση των κρατήσεων αντιστοιχεί σε περίπου 7,50 ευρώ τον μήνα, ενώ για μικτές αποδοχές 2.000 ευρώ φτάνει τα 10 ευρώ. Σε εργαζόμενο με μικτό μισθό 3.000 ευρώ, το μηνιαίο όφελος υπολογίζεται περίπου στα 15 ευρώ, πριν από τη φορολογία.
Σε ετήσια βάση, με δεδομένες τις 14 μισθολογικές καταβολές, το όφελος από την πλήρη εφαρμογή του μέτρου ανέρχεται περίπου στα 70 ευρώ για μικτές αποδοχές 1.000 ευρώ, στα 105 ευρώ για μισθό 1.500 ευρώ και στα 140 ευρώ για αποδοχές 2.000 ευρώ.
Τα παραπάνω ποσά αφορούν πλήρες έτος εφαρμογής. Επειδή η μείωση των εισφορών προγραμματίζεται να ενεργοποιηθεί την 1η Απριλίου 2027, το συνολικό όφελος για το συγκεκριμένο έτος θα είναι μικρότερο από τα ποσά που προκύπτουν για δωδεκάμηνη εφαρμογή.
Οι νέοι συντελεστές για εργαζομένους και εργοδότες
Μετά την εφαρμογή της ρύθμισης, το συνολικό ποσοστό των ασφαλιστικών κρατήσεων που επιβαρύνουν τους εργαζομένους θα μειωθεί από 13,37% σε 12,87%.
Οι εργοδοτικές εισφορές θα παραμείνουν αμετάβλητες στο 21,79%. Επομένως, η μείωση αφορά αποκλειστικά την πλευρά των εργαζομένων και δεν μειώνει το ποσοστό που καταβάλλουν οι επιχειρήσεις.
Η αλλαγή επικεντρώνεται στην εισφορά υπέρ ανεργίας. Η εισφορά που καταβάλλει ο εργαζόμενος για τον συγκεκριμένο σκοπό θα περιοριστεί από 1,20% σε 0,70%. Αντίθετα, η εργοδοτική εισφορά υπέρ ανεργίας θα παραμείνει στο 1,20%.
Με τον τρόπο αυτό, η παρέμβαση ενισχύει άμεσα το διαθέσιμο εισόδημα των μισθωτών, χωρίς να προβλέπει αντίστοιχη ελάφρυνση στο ασφαλιστικό κόστος των επιχειρήσεων.
Η δημοσιονομική επιβάρυνση του μέτρου εκτιμάται σε περίπου 163 εκατ. ευρώ για το 2027, καθώς η εφαρμογή του θα ξεκινήσει τον Απρίλιο. Από το 2028, όταν η μείωση θα ισχύει για ολόκληρο το έτος, η δημοσιονομική δαπάνη προβλέπεται να ανέλθει στα 218 εκατ. ευρώ.
Οι καθαρές αποδοχές με κατώτατο μισθό 960 ευρώ
Για τους χαμηλόμισθους, το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης στο διαθέσιμο εισόδημα θα προέλθει από την αύξηση των μικτών αποδοχών και όχι από τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών.
Με βάση το σενάριο αύξησης του κατώτατου μισθού στα 960 ευρώ, εργαζόμενος χωρίς αναγνωρισμένη προϋπηρεσία, ο οποίος σήμερα λαμβάνει περίπου 797 ευρώ καθαρά, αναμένεται να δει τις μηνιαίες αποδοχές του να αυξάνονται περίπου στα 836 ευρώ από τον Απρίλιο του 2027.
Η μεταβολή αυτή περιλαμβάνει την επίδραση της αύξησης του μικτού μισθού και της μείωσης των ασφαλιστικών κρατήσεων. Το ακριβές καθαρό ποσό μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με τα στοιχεία κάθε εργαζομένου και την παρακράτηση φόρου.
Εάν ο κατώτατος μισθός φτάσει τελικά τα 1.000 ευρώ από τον Ιανουάριο του 2028, το αντίστοιχο καθαρό ποσό εκτιμάται ότι θα ανέλθει περίπου στα 871 ευρώ.
Οι υπολογισμοί είναι ενδεικτικοί, καθώς οι τελικές καθαρές αποδοχές επηρεάζονται από την οικογενειακή κατάσταση, τον αριθμό των παιδιών και άλλους παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη κατά την παρακράτηση του φόρου εισοδήματος.
Οι προσαυξήσεις για τις τριετίες
Επιπλέον αύξηση στις μικτές αποδοχές δικαιούνται οι εργαζόμενοι με αναγνωρισμένη προϋπηρεσία, οι οποίοι έχουν συμπληρώσει τις απαιτούμενες τριετίες.
Οι τριετίες επανήλθαν σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2024. Για τους υπαλλήλους προβλέπεται προσαύξηση 10% επί του κατώτατου μισθού για κάθε αναγνωρισμένη τριετία, με ανώτατο όριο τις τρεις τριετίες.
Εφόσον ο κατώτατος μισθός διαμορφωθεί στα 960 ευρώ από τον Απρίλιο του 2027, οι μικτές αποδοχές θα διαμορφώνονται ως εξής:
- Εργαζόμενος χωρίς αναγνωρισμένη τριετία: 960 ευρώ.
- Εργαζόμενος με μία τριετία: 1.056 ευρώ.
- Εργαζόμενος με δύο τριετίες: 1.152 ευρώ.
- Εργαζόμενος με τρεις τριετίες: 1.248 ευρώ.
Στο επόμενο στάδιο, εφόσον ο κατώτατος μισθός αυξηθεί στα 1.000 ευρώ από τον Ιανουάριο του 2028, ο εργαζόμενος με τρεις αναγνωρισμένες τριετίες θα δικαιούται μικτές αποδοχές 1.300 ευρώ.
Η προσαύξηση λόγω προϋπηρεσίας θα συνδυάζεται με τις μειωμένες ασφαλιστικές κρατήσεις. Επομένως, το τελικό καθαρό εισόδημα των εργαζομένων με τριετίες θα επηρεαστεί τόσο από την υψηλότερη μικτή αμοιβή όσο και από τη μείωση του ποσοστού των εργατικών εισφορών.
Το κόστος για τις επιχειρήσεις
Η συγκεκριμένη παρέμβαση διαφέρει από προηγούμενες μειώσεις ασφαλιστικών εισφορών, καθώς δεν προβλέπει επιμερισμό της ελάφρυνσης μεταξύ εργαζομένων και εργοδοτών.
Το σύνολο της μείωσης κατευθύνεται στους μισθωτούς, ενώ το ποσοστό των εργοδοτικών εισφορών παραμένει στο 21,79%. Ως αποτέλεσμα, οι επιχειρήσεις δεν θα έχουν άμεση μείωση του μη μισθολογικού κόστους από τη συγκεκριμένη ρύθμιση.
Αντίθετα, για το προσωπικό που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό, η αύξηση των μικτών αποδοχών θα αυξήσει τη συνολική δαπάνη μισθοδοσίας των επιχειρήσεων.
Με μικτές μηνιαίες αποδοχές 960 ευρώ, το συνολικό εργοδοτικό κόστος υπολογίζεται περίπου στα 1.169 ευρώ. Εάν ο μισθός ανέλθει στα 1.000 ευρώ, το συνολικό κόστος για τον εργοδότη εκτιμάται περίπου στα 1.218 ευρώ.
Για μικτές αποδοχές 1.500 ευρώ, το εργοδοτικό κόστος προσεγγίζει τα 1.827 ευρώ τον μήνα. Στην περίπτωση μικτού μισθού 2.000 ευρώ, το αντίστοιχο κόστος διαμορφώνεται περίπου στα 2.436 ευρώ.
Τα ποσά προκύπτουν με βάση το αμετάβλητο ποσοστό των εργοδοτικών εισφορών και δεν περιλαμβάνουν τυχόν άλλες μεταβολές στο μισθολογικό κόστος.
Η συνολική μείωση των εισφορών από το 2019
Η μείωση των εργατικών εισφορών που προγραμματίζεται για τον Απρίλιο του 2027 προστίθεται σε σειρά παρεμβάσεων που έχουν εφαρμοστεί τα προηγούμενα χρόνια.
Το 2019, οι συνολικές ασφαλιστικές εισφορές εργαζομένων και εργοδοτών αντιστοιχούσαν στο 40,56% των ασφαλιστέων αποδοχών. Μετά την εφαρμογή της νέας μείωσης, το συνολικό ποσοστό αναμένεται να διαμορφωθεί στο 34,66%.
Σε σύγκριση με το 2019, η συνολική ασφαλιστική επιβάρυνση θα έχει περιοριστεί κατά 5,9 ποσοστιαίες μονάδες.
Εξετάζοντας χωριστά τις δύο πλευρές, οι εργατικές εισφορές θα έχουν μειωθεί από 15,75% το 2019 σε 12,87% μετά την εφαρμογή της νέας ρύθμισης. Οι εργοδοτικές εισφορές θα έχουν υποχωρήσει από 24,81% σε 21,79%.
Παρότι η τελευταία μείωση αφορά αποκλειστικά τους μισθωτούς, η συνολική εικόνα αποτυπώνει τη σταδιακή αποκλιμάκωση των ασφαλιστικών επιβαρύνσεων σε σχέση με τα επίπεδα του 2019.
Ποιοι εργαζόμενοι έχουν το μεγαλύτερο όφελος
Το ύψος της ενίσχυσης εξαρτάται από το επίπεδο των αποδοχών του κάθε εργαζομένου και από το αν θα υπάρξει ταυτόχρονα αύξηση του μικτού μισθού.
Όσον αφορά αποκλειστικά τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, το όφελος αυξάνεται σε απόλυτους αριθμούς όσο υψηλότερος είναι ο ασφαλιστέος μισθός.
Έτσι, εργαζόμενος με μικτές αποδοχές 2.000 ευρώ θα έχει εξοικονόμηση περίπου 10 ευρώ τον μήνα πριν από τη φορολογία, ενώ για αποδοχές 3.000 ευρώ η αντίστοιχη διαφορά θα ανέρχεται περίπου στα 15 ευρώ.
Για τους εργαζομένους που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό, η εικόνα είναι διαφορετική. Σε αυτή την κατηγορία, ο βασικός παράγοντας ενίσχυσης του καθαρού εισοδήματος είναι η αύξηση των μικτών αποδοχών, ενώ η μείωση των εισφορών λειτουργεί συμπληρωματικά.
Οι εργαζόμενοι με υψηλότερους μισθούς δεν θα λάβουν αυτόματα αύξηση στις μικτές αποδοχές τους από τη συγκεκριμένη παρέμβαση. Θα δουν, όμως, χαμηλότερες κρατήσεις και, ως εκ τούτου, υψηλότερο καθαρό ποσό, πριν από την επίδραση της φορολογίας.
Οι αλλαγές για τους τρίτεκνους από τον Ιανουάριο
Ξεχωριστή κατηγορία αποτελούν οι εργαζόμενοι με τρία παιδιά, οι οποίοι προβλέπεται να επωφεληθούν από φορολογική ελάφρυνση πριν από την έναρξη των ασφαλιστικών αλλαγών.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 προγραμματίζεται να εφαρμοστούν οι νέες φορολογικές ρυθμίσεις για τους τρίτεκνους. Με βάση τον σχεδιασμό, προβλέπεται μηδενικός φορολογικός συντελεστής για εισόδημα έως 20.000 ευρώ.
Η αλλαγή μπορεί να περιορίσει την παρακράτηση φόρου από τις αρχές του 2027 και να αυξήσει τις καθαρές μηνιαίες αποδοχές των δικαιούχων.
Τρεις μήνες αργότερα, από την 1η Απριλίου 2027, οι ίδιοι εργαζόμενοι θα επωφεληθούν και από τη μείωση των εργατικών ασφαλιστικών εισφορών. Το συνολικό αποτέλεσμα για τους τρίτεκνους θα προκύψει από τον συνδυασμό της φορολογικής ελάφρυνσης και της ασφαλιστικής μείωσης.
Για την κατηγορία αυτή, επομένως, οι μεταβολές στο διαθέσιμο εισόδημα θα ξεκινήσουν από τον Ιανουάριο και θα ενισχυθούν από τον Απρίλιο, όταν θα ενεργοποιηθεί η μείωση των εισφορών και θα εφαρμοστεί η νέα αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού.
Ο τελικός κύκλος των παρεμβάσεων ολοκληρώνεται την 1η Ιανουαρίου 2028, με τον κυβερνητικό στόχο για κατώτατο μισθό 1.000 ευρώ. Μέχρι τότε, οι μισθωτοί θα έχουν επηρεαστεί από τις φορολογικές αλλαγές του Ιανουαρίου 2027, την ασφαλιστική ελάφρυνση και την αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού τον Απρίλιο του 2027, καθώς και από την επόμενη αύξηση του κατώτατου μισθού στις αρχές του 2028.
