Η επικείμενη συνεδρίαση της Fed την Τρίτη και την Τετάρτη, 15 και 16 Σεπτεμβρίου αντίστοιχα, εξελίσσεται σε κρίσιμο τεστ όχι μόνο για τη νομισματική πολιτική των ΗΠΑ, αλλά και για τον νέο πρόεδρο της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας, Κέβιν Γουόρς. Στο επίκεντρο βρίσκεται η δύσκολη ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη περιορισμού του πληθωρισμού και στην πολιτική πίεση του Ντόναλντ Τραμπ για χαμηλότερα επιτόκια.
Οι αγορές προεξοφλούν πλέον σε μεγάλο βαθμό αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Reuters, οι πιθανότητες μιας τέτοιας κίνησης ανέρχονται περίπου στο 90%, ενώ το 85% των οικονομολόγων που συμμετείχαν, δηλαδή 86 από τους 101, αναμένει ότι το βασικό επιτόκιο θα αυξηθεί από το σημερινό εύρος του 3,50%-3,75% στο 3,75%-4%.
Η μεταβολή των προσδοκιών υπήρξε ιδιαίτερα απότομη. Μόλις μία εβδομάδα νωρίτερα, περίπου το 70% των οικονομολόγων εκτιμούσε ότι η Fed θα διατηρούσε αμετάβλητα τα επιτόκια στη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου. Τα νεότερα στοιχεία για τον πληθωρισμό, σε συνδυασμό με την άνοδο του ενεργειακού κόστους, άλλαξαν γρήγορα το σκηνικό.
Fed και επιτόκια: ο πληθωρισμός στο επίκεντρο
Ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ παρέμεινε στο 3,4% τον Αύγουστο σε ετήσια βάση, ενώ ο δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε κατά 0,4% σε μηνιαία βάση. Ιδιαίτερη σημασία για τη Fed έχει ο δομικός πληθωρισμός, ο οποίος δεν περιλαμβάνει τις τιμές τροφίμων και ενέργειας. Ο δείκτης αυξήθηκε κατά 0,3% τον Αύγουστο, ξεπερνώντας την πρόβλεψη των οικονομολόγων για άνοδο 0,2%.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την εκτίμηση ότι οι πληθωριστικές πιέσεις δεν έχουν υποχωρήσει αρκετά ώστε να επιτρέψουν στη Fed να χαλαρώσει τη νομισματική πολιτική. Ο στόχος της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας παραμένει ο πληθωρισμός να επιστρέψει στο 2%, όμως η απόσταση από αυτόν τον στόχο εξακολουθεί να είναι σημαντική.
Παράλληλα, το Brent κινείται κοντά στα 110 δολάρια το βαρέλι, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δημιουργεί νέες αναταράξεις στις αγορές ενέργειας. Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου αυξάνει το κόστος μεταφοράς και παραγωγής και μπορεί να ασκήσει πρόσθετες πιέσεις στις τελικές τιμές των προϊόντων. Για τη Fed, ο συνδυασμός επίμονου πληθωρισμού και υψηλού ενεργειακού κόστους περιορίζει τα περιθώρια για διατήρηση ή μείωση των επιτοκίων.
Η πίεση του Τραμπ στον Γουόρς
Η πιθανότητα νέας αύξησης φέρνει τον Κέβιν Γουόρς αντιμέτωπο με τον Ντόναλντ Τραμπ, τον πολιτικό που τον επέλεξε για την ηγεσία της Fed. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ζητήσει επανειλημμένα χαμηλότερα επιτόκια, υποστηρίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να διαθέτουν το χαμηλότερο κόστος δανεισμού στον κόσμο.
Τη Δευτέρα, 14 Σεπτεμβρίου 2026, ο Τραμπ επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να πληρώνουν το χαμηλότερο επιτόκιο παγκοσμίως, ανεξάρτητα από το τι δείχνουν τα οικονομικά μοντέλα της Fed. Παράλληλα, έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να περιορίσει το εμπόριο με χώρες με τις οποίες οι ΗΠΑ εμφανίζουν εμπορικά ελλείμματα, εάν η Fed δεν προχωρήσει σε μειώσεις επιτοκίων.
Η πολιτική πίεση δημιουργεί ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον για τον νέο πρόεδρο της κεντρικής τράπεζας. Ο Τραμπ τον επέλεξε με την προσδοκία ότι θα συμβάλει στη μείωση του κόστους δανεισμού για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και το αμερικανικό Δημόσιο. Μια αύξηση επιτοκίων λίγους μόλις μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του Γουόρς θα μπορούσε, επομένως, να οδηγήσει σε ανοιχτή σύγκρουση μεταξύ των δύο ανδρών.
Ο Λευκός Οίκος έχει πάντως δηλώσει ότι ο Τραμπ θα στηρίξει την ανεξαρτησία του προέδρου της Fed. Το πραγματικό τεστ, ωστόσο, θα είναι κατά πόσο αυτή η δέσμευση θα διατηρηθεί εάν η κεντρική τράπεζα ακολουθήσει μια σαφώς αυστηρότερη γραμμή.
Οι επόμενες κινήσεις της Fed
Πέρα από την ίδια την απόφαση για τα επιτόκια, το ενδιαφέρον των αγορών στρέφεται στις νέες προβλέψεις των αξιωματούχων της Fed. Οι επενδυτές θα αναζητήσουν ενδείξεις για το εάν η επικείμενη αύξηση θα αποτελέσει μεμονωμένη κίνηση ή την αρχή ενός νέου κύκλου νομισματικής σύσφιξης.
Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση του Reuters, περίπου το 53% των οικονομολόγων αναμένει τουλάχιστον μία ακόμη αύξηση έως το τέλος Μαρτίου. Την ίδια στιγμή, οι αγορές προεξοφλούν συνολικά περίπου τέσσερις αυξήσεις έως τον Ιούλιο του 2027. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι οι επενδυτές δεν αντιμετωπίζουν πλέον την απόφαση του Σεπτεμβρίου ως ένα προσωρινό μέτρο, αλλά ως πιθανή έναρξη μιας πιο παρατεταμένης περιόδου αυστηρής νομισματικής πολιτικής.
Η συνεδρίαση της Fed αποκτά έτσι διπλή σημασία. Από τη μία πλευρά, η κεντρική τράπεζα καλείται να αντιμετωπίσει έναν πληθωρισμό που παραμένει αισθητά πάνω από τον στόχο του 2%. Από την άλλη, ο Γουόρς θα πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις με βάση τα οικονομικά δεδομένα, ακόμη και όταν αυτές συγκρούονται με τις πολιτικές επιθυμίες του προέδρου των ΗΠΑ.
Για τις αγορές, το βασικό ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο αν η Fed θα αυξήσει τα επιτόκια την Τετάρτη. Το κρίσιμο ζήτημα είναι πόσο επιθετικά θα κινηθεί στη συνέχεια και εάν ο Γουόρς θα επιλέξει τελικά τη γραμμή της καταπολέμησης του πληθωρισμού, παρά την πίεση του Τραμπ για φθηνότερο χρήμα. Η απόφαση αυτή θα αποτελέσει καθοριστικό τεστ τόσο για την αξιοπιστία της Fed όσο και για την ανεξαρτησία της απέναντι στην πολιτική εξουσία.
