Η ανακύκλωση με επιστροφή χρημάτων περνά σε νέα εποχή στην Ελλάδα, καθώς ένα νέο σύστημα εγγυοδοσίας για πλαστικά μπουκάλια και κουτάκια αλουμινίου ποτών βρίσκεται σε τροχιά υλοποίησης. Με την εφαρμογή του Deposit Return System (DRS), οι καταναλωτές θα μπορούν να ανακτούν από 10 έως 15 λεπτά του ευρώ για κάθε επιλέξιμη συσκευασία που επιστρέφουν σε εγκεκριμένο σημείο συλλογής.
Η λειτουργία του συστήματος συνδέεται με την αδειοδότηση της DRS Hellas από τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ). Στόχος είναι η δημιουργία ενός πανελλαδικού δικτύου επιστροφής, το οποίο αναμένεται να περιλαμβάνει έως και 8.700 σημεία σε ολόκληρη τη χώρα μέχρι το 2027. Με τον τρόπο αυτό, η ανακύκλωση θα γίνεται πιο εύκολη, οργανωμένη και άμεσα συνδεδεμένη με ένα οικονομικό κίνητρο για τους πολίτες.
Πώς λειτουργεί η ανακύκλωση με επιστροφή χρημάτων
Το σύστημα βασίζεται στην καταβολή μιας μικρής εγγύησης κατά την αγορά των προϊόντων. Το ποσό αυτό περιλαμβάνεται στην τιμή και επιστρέφεται στον καταναλωτή όταν παραδώσει την άδεια συσκευασία σε εγκεκριμένο σημείο συλλογής.
Η εγγύηση θα αφορά πλαστικές φιάλες και μεταλλικές συσκευασίες αλουμινίου μίας χρήσης, οι οποίες χρησιμοποιούνται για ποτά και έχουν χωρητικότητα έως τρία λίτρα. Το ύψος της εγγύησης διαμορφώνεται ως εξής:
– 10 λεπτά του ευρώ για συσκευασίες χωρητικότητας έως 0,5 λίτρου
– 15 λεπτά του ευρώ για συσκευασίες χωρητικότητας άνω των 0,5 και έως 3 λίτρων
Όταν ο καταναλωτής επιστρέφει τη συσκευασία, λαμβάνει απόδειξη επιστροφής. Η απόδειξη μπορεί να εξαργυρωθεί σε αγορές, ώστε να ανακτηθεί ολόκληρο το ποσό της εγγύησης. Επομένως, το επιπλέον ποσό που καταβάλλεται κατά την αγορά δεν αποτελεί τελική επιβάρυνση, υπό την προϋπόθεση ότι η συσκευασία θα επιστραφεί στο κατάλληλο σημείο.
Πού θα επιστρέφονται τα πλαστικά μπουκάλια και τα κουτάκια
Το πανελλαδικό δίκτυο αναμένεται να αναπτυχθεί σταδιακά και να καλύψει διαφορετικές περιοχές και ανάγκες. Τα σημεία επιστροφής θα βρίσκονται, μεταξύ άλλων, σε:
– Σούπερ μάρκετ
– Επιλεγμένα σημεία πώλησης
– Δημόσιους χώρους
– Περιοχές με έντονη τουριστική δραστηριότητα
Η επιστροφή θα μπορεί να πραγματοποιείται είτε μέσω αυτόματων μηχανημάτων, γνωστών ως Reverse Vending Machines (RVMs), είτε με χειρωνακτική παραλαβή από το προσωπικό των συνεργαζόμενων σημείων.
Κατά την έναρξη λειτουργίας του συστήματος εκτιμάται ότι θα έχει εγκατασταθεί περίπου το 65% των απαιτούμενων υποδομών σε πανελλαδικό επίπεδο. Η ανάπτυξη θα συνεχιστεί έως την πλήρη λειτουργία του δικτύου, με ορίζοντα το 2027. Παράλληλα, έχει τεθεί ως στόχος η χωριστή συλλογή τουλάχιστον του 90% των συγκεκριμένων συσκευασιών από το 2029.
Τι θα γίνεται με τις επιστρεφόμενες συσκευασίες
Μετά την παραλαβή τους, τα πλαστικά και τα κουτάκια αλουμινίου θα καταγράφονται, θα μεταφέρονται και θα διαλέγονται σε ειδικές εγκαταστάσεις. Τα δύο υλικά θα συλλέγονται χωριστά, ώστε να μπορούν να αξιοποιηθούν ως δευτερογενείς πρώτες ύλες για την παραγωγή νέων συσκευασιών.
Η διαδικασία αυτή περιορίζει την ανάγκη χρήσης νέων πρώτων υλών, μειώνει τον όγκο των απορριμμάτων και ενισχύει την κυκλική οικονομία. Παράλληλα, η χωριστή συλλογή βελτιώνει την ποιότητα των υλικών που οδηγούνται στην ανακύκλωση, αυξάνοντας τις πιθανότητες αποτελεσματικής επαναχρησιμοποίησής τους.
Ο σχεδιασμός του δικτύου λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες της Ελλάδας. Η νησιωτικότητα, οι μεγάλες γεωγραφικές αποστάσεις, η εποχικότητα της κατανάλωσης και η αυξημένη τουριστική κίνηση απαιτούν ένα ευέλικτο σύστημα, το οποίο θα μπορεί να ανταποκρίνεται στις διαφορετικές ανάγκες κάθε περιοχής.
Ένα σύστημα που εφαρμόζεται ήδη στην Ευρώπη
Η ανακύκλωση με επιστροφή χρημάτων δεν αποτελεί καινούργια πρακτική σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το μοντέλο εφαρμόζεται ήδη σε 19 ευρωπαϊκές χώρες, όπου οι καταναλωτές επιστρέφουν τις άδειες συσκευασίες και λαμβάνουν πίσω την εγγύηση.
Στην Ελλάδα, στην πρωτοβουλία συμμετέχουν παραγωγοί ποτών και επιχειρήσεις λιανικής, με τη συνεργασία της πολιτείας και την ενεργή συμμετοχή των πολιτών. Η επιτυχία του συστήματος θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη λειτουργικότητα των υποδομών, την ενημέρωση του κοινού και τη συνέπεια στην επιστροφή των συσκευασιών.
Για τον λόγο αυτό, η λειτουργία του DRS θα συνοδευτεί από εκστρατεία ενημέρωσης. Οι πολίτες θα ενημερωθούν για τις συσκευασίες που συμμετέχουν στο σύστημα, τα σημεία επιστροφής, τη διαδικασία παράδοσης και τον τρόπο εξαργύρωσης της απόδειξης.
Πώς θα χρηματοδοτείται το δίκτυο
Σύμφωνα με την DRS Hellas, το σύστημα λειτουργεί χωρίς σκοπό διανομής κερδών. Οι διαθέσιμοι πόροι θα επανεπενδύονται στην ανάπτυξη και τη λειτουργία του δικτύου, στις ψηφιακές υποδομές, στη συλλογή και μεταφορά των συσκευασιών, στη διαλογή και στην ενημέρωση των καταναλωτών.
Η αδειοδότηση της DRS Hellas εγκρίθηκε με την απόφαση 240.1/9.11.2026 του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΟΑΝ, η οποία έλαβε αριθμό πρωτοκόλλου 4752/10.11.2026.
Η ανακύκλωση με επιστροφή χρημάτων φιλοδοξεί να μετατρέψει την επιστροφή των πλαστικών μπουκαλιών και των κουτιών αλουμινίου σε μια απλή καθημερινή συνήθεια. Με οικονομικό κίνητρο έως 15 λεπτά ανά συσκευασία, περισσότερες υποδομές και σαφείς διαδικασίες, το νέο σύστημα μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση των απορριμμάτων και στην αύξηση των ποσοστών ανακύκλωσης στην Ελλάδα.
