Το τοπίο γύρω από τα νέα κίνητρα για τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις επιχειρεί να ξεκαθαρίσει το υπουργείο Ανάπτυξης, παρουσιάζοντας αναλυτικά τις βασικές προβλέψεις του νέου θεσμικού πλαισίου. Οι ρυθμίσεις αφορούν επενδυτικά σχέδια με επιλέξιμο κόστος από 10 εκατ. έως 50 εκατ. ευρώ και προβλέπουν συνδυασμό φορολογικών, χρηματοδοτικών και διοικητικών κινήτρων.
Στόχος του νέου καθεστώτος δεν είναι μόνο η προσέλκυση ξένων κεφαλαίων, αλλά κυρίως η κατεύθυνσή τους σε επενδύσεις που ενισχύουν την παραγωγική βάση της χώρας, δημιουργούν θέσεις εργασίας, προωθούν την τεχνολογική ανάπτυξη και βελτιώνουν την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Μεταξύ των κινήτρων περιλαμβάνονται η φορολογική απαλλαγή, η ταχεία αδειοδότηση, η δυνατότητα δανειοδότησης με εγγύηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και η διευκόλυνση στη χορήγηση αδειών διαμονής. Το υπουργείο Ανάπτυξης παρέχει τις απαραίτητες διευκρινίσεις μέσα από δέκα ερωτήσεις και απαντήσεις.
Άμεσες Ξένες Επενδύσεις: Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο
1. Τι αλλάζει με το νέο σχέδιο νόμου;
Το σχέδιο νόμου του υπουργείου Ανάπτυξης εισάγει ένα ειδικό θεσμικό πλαίσιο για τη δημιουργία Καθεστώτος Κινήτρων Άμεσων Ξένων Επενδύσεων. Πρόκειται για ένα οργανωμένο σύστημα στήριξης επενδυτικών σχεδίων που χρηματοδοτούνται από μη εγχώρια κεφάλαια και συνδέονται με συγκεκριμένους αναπτυξιακούς στόχους.
Η στόχευση δεν περιορίζεται στην εισροή κεφαλαίων στην ελληνική οικονομία. Το νέο καθεστώς επιδιώκει την υλοποίηση επενδύσεων με πλήρη κύκλο λειτουργίας, οι οποίες μπορούν να δημιουργήσουν προστιθέμενη αξία, να ενισχύσουν την παραγωγικότητα και να συμβάλουν στη μεταφορά τεχνογνωσίας και τεχνολογίας.
Παράλληλα, επιδιώκεται η ενίσχυση της εξωστρέφειας της ελληνικής παραγωγής και η δημιουργία νέων, ποιοτικών και καλύτερα αμειβόμενων θέσεων εργασίας.
2. Σε ποιους τομείς μπορούν να κατευθυνθούν οι επενδύσεις;
Το καθεστώς προσανατολίζεται σε δραστηριότητες υψηλής αναπτυξιακής αξίας και σε τομείς που συνδέονται με τον παραγωγικό μετασχηματισμό της χώρας.
Στις δυνητικά επιλέξιμες κατηγορίες περιλαμβάνονται:
– Η μεταποίηση και η βιομηχανική παραγωγή.
– Η έρευνα, η εφαρμοσμένη καινοτομία και η τεχνητή νοημοσύνη.
– Η βιομηχανοποιημένη πρωτογενής παραγωγή.
– Η βιοτεχνολογία.
– Η αμυντική βιομηχανία και η αεροναυπηγική.
– Η εφοδιαστική αλυσίδα και η αποθήκευση.
– Τα κέντρα αποθεραπείας και αποκατάστασης.
– Τα κέντρα παροχής υπηρεσιών οίκων ευγηρίας.
Η επιλογή αυτών των τομέων αποτυπώνει την προσπάθεια να διοχετευθούν οι διαθέσιμοι πόροι σε επενδύσεις με μακροπρόθεσμο οικονομικό και κοινωνικό όφελος.
3. Ποιο είναι το ύψος των επενδύσεων και ποια τα όρια των ενισχύσεων;
Το επιλέξιμο κόστος κάθε επενδυτικού σχεδίου πρέπει να κυμαίνεται από 10 εκατ. έως 50 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, το συνολικό ποσό της ενίσχυσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 20 εκατ. ευρώ ανά επενδυτικό σχέδιο.
Προβλέπονται επίσης σωρευτικά όρια για τις ενισχύσεις που χορηγούνται σε συνεργαζόμενες και συνδεδεμένες επιχειρήσεις. Για τις συνεργαζόμενες επιχειρήσεις το όριο ανέρχεται σε 20 εκατ. ευρώ, ενώ για τις συνδεδεμένες επιχειρήσεις φτάνει τα 50 εκατ. ευρώ.
Οι περιορισμοί έχουν ως στόχο την ορθολογική κατανομή των δημόσιων πόρων και την υποστήριξη επενδύσεων που διαθέτουν ουσιαστική αναπτυξιακή σημασία.
4. Ποια είναι τα βασικά κίνητρα;
Το νέο καθεστώς προβλέπει τέσσερις βασικές κατηγορίες κινήτρων:
1. Φορολογική απαλλαγή, σύμφωνα με τους όρους που θα εξειδικεύονται στην προκήρυξη.
2. Ταχεία αδειοδότηση, με την έκδοση εγκρίσεων και αδειών εντός δύο μηνών από την υποβολή πλήρους φακέλου.
3. Δυνατότητα δανειοδότησης με εγγύηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας για επενδυτικά σχέδια μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
4. Διευκόλυνση στη χορήγηση αδειών διαμονής για την πραγματοποίηση και τη λειτουργία της επένδυσης, σύμφωνα με τον Κώδικα Μετανάστευσης.
Έτσι, η στήριξη δεν περιορίζεται στη φορολογία, αλλά επεκτείνεται στη χρηματοδότηση, την αδειοδότηση και την εγκατάσταση επενδυτών ή εξειδικευμένου προσωπικού από τρίτες χώρες.
5. Πώς θα λειτουργεί η ετήσια προκήρυξη;
Το Καθεστώς Άμεσων Ξένων Επενδύσεων θα προκηρύσσεται μία φορά κάθε χρόνο με απόφαση του υπουργού Ανάπτυξης.
Η προκήρυξη θα καθορίζει τις εντάσεις και τα ανώτατα ποσά των ενισχύσεων, τις προθεσμίες, τις προϋποθέσεις υπαγωγής, τα απαραίτητα δικαιολογητικά και κάθε άλλη διαδικαστική λεπτομέρεια.
Με αυτόν τον τρόπο, το καθεστώς θα μπορεί να προσαρμόζεται στις οικονομικές συνθήκες και στις αναπτυξιακές προτεραιότητες κάθε περιόδου, χωρίς να απαιτείται νέα νομοθετική παρέμβαση για κάθε επιμέρους αλλαγή.
6. Ποιες δαπάνες είναι επιλέξιμες;
Οι επιλέξιμες δαπάνες αφορούν κυρίως επενδύσεις σε ενσώματα στοιχεία ενεργητικού. Ενδεικτικά, περιλαμβάνονται η κατασκευή, η επέκταση και ο εκσυγχρονισμός κτιριακών εγκαταστάσεων, οι ειδικές και βοηθητικές εγκαταστάσεις, οι παρεμβάσεις για τη διασφάλιση της προσβασιμότητας και η διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου.
Ωστόσο, τίθενται ποσοτικοί περιορισμοί στις κτιριακές δαπάνες, οι οποίες δεν μπορούν να υπερβαίνουν συγκεκριμένο ποσοστό των συνολικά ενισχυόμενων δαπανών περιφερειακού χαρακτήρα. Για επενδύσεις στον τομέα της εφοδιαστικής αλυσίδας προβλέπεται αυξημένο όριο.
Η λογική είναι οι ενισχύσεις να κατευθύνονται κυρίως σε παραγωγικό εξοπλισμό, τεχνολογικό εκσυγχρονισμό και αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας.
7. Ποιες δαπάνες δεν ενισχύονται;
Δεν θεωρούνται επιλέξιμες οι συνήθεις λειτουργικές δαπάνες της επιχείρησης, η αγορά επίπλων και συσκευών γραφείου, καθώς και άλλες δαπάνες που δεν συνδέονται άμεσα με την πραγματοποίηση παραγωγικής επένδυσης.
Το καθεστώς δεν έχει ως στόχο να καλύψει τα καθημερινά έξοδα λειτουργίας μιας επιχείρησης. Η ενίσχυση συνδέεται με τη δημιουργία διαρκούς παραγωγικής αξίας, την αύξηση της ανταγωνιστικότητας και την υλοποίηση ενός συγκεκριμένου επενδυτικού σχεδίου.
8. Πόση ιδιωτική χρηματοδότηση απαιτείται;
Το επενδυτικό κόστος πρέπει να καλύπτεται σε ποσοστό τουλάχιστον 40% από ίδια κεφάλαια ή εξωτερική χρηματοδότηση.
Επιπλέον, τουλάχιστον το 25% των επιλέξιμων δαπανών πρέπει να καλύπτεται από ίδιους πόρους ή από εξωτερική χρηματοδότηση που δεν περιλαμβάνει κρατική ενίσχυση.
Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι η δημόσια στήριξη λειτουργεί ως πραγματικό κίνητρο και όχι ως πλήρης αντικατάσταση της ιδιωτικής χρηματοδότησης. Παράλληλα, ενισχύεται η αξιοπιστία και η οικονομική βιωσιμότητα των επενδυτικών σχεδίων.
9. Πώς αξιολογούνται και ελέγχονται τα σχέδια;
Οι διαδικασίες προβλέπεται να ψηφιοποιηθούν, ώστε να ενισχυθούν η διαφάνεια, η ταχύτητα και η ασφάλεια δικαίου.
Η αξιολόγηση των αιτήσεων θα πραγματοποιείται από Επιτροπή Αξιολόγησης, η οποία θα αποφαίνεται εντός 90 ημερών. Τα μέλη της Επιτροπής θα προέρχονται από τη Γενική Γραμματεία Ιδιωτικών Επενδύσεων του υπουργείου Ανάπτυξης.
Ο έλεγχος θα πραγματοποιείται τόσο κατά τη διάρκεια της υλοποίησης όσο και μετά την ολοκλήρωση της επένδυσης. Παράλληλα, θα είναι δυνατή η πιστοποίηση υλοποίησης σε ποσοστό 50% ή 65%, ώστε να μπορεί να ξεκινήσει η χρήση της προβλεπόμενης ωφέλειας πριν από την πλήρη ολοκλήρωση, όταν έχει υλοποιηθεί ουσιώδες μέρος του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου.
Οι έλεγχοι θα διακρίνονται σε τακτικούς και έκτακτους.
10. Πότε θεωρείται ολοκληρωμένη μια επένδυση;
Για την πιστοποίηση της ολοκλήρωσης και της έναρξης παραγωγικής λειτουργίας απαιτείται ηλεκτρονική υποβολή σχετικής αίτησης, το αργότερο μέσα σε τέσσερις μήνες από τη λήξη της προθεσμίας ολοκλήρωσης.
Δεν αρκεί μόνο η ολοκλήρωση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου. Απαραίτητη είναι και η πραγματική έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας, δηλαδή η ενεργοποίηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας για την οποία εγκρίθηκε το σχέδιο.
Εάν ο φορέας δεν υποβάλει εμπρόθεσμα την αίτηση πιστοποίησης και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η επένδυση θεωρείται μη ολοκληρωθείσα και η απόφαση υπαγωγής ανακαλείται αυτοδίκαια.
Το νέο πλαίσιο για τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις συνδέει, επομένως, την παροχή κινήτρων με την πραγματική υλοποίηση και λειτουργία των επενδύσεων. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται οι δημόσιοι πόροι να κατευθύνονται σε έργα που ολοκληρώνονται, παράγουν αξία και συμβάλλουν έμπρακτα στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.
