Ανοίγει μια σημαντική ευκαιρία για χιλιάδες ιδιοκτήτες που θέλουν να αναβαθμίσουν ένα παλιό σπίτι και να το κάνουν ξανά λειτουργικό, ασφαλές και πιο οικονομικό στην καθημερινή χρήση. Με το πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας» δίνεται επιδότηση για ανακαίνιση έως 36.000€ ανά ακίνητο, μέσα από πόρους περίπου 500 εκατ. ευρώ του ΕΣΠΑ 2021-2027. Η δράση στοχεύει ξεκάθαρα σε ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα των τελευταίων ετών: να αυξηθεί η διαθεσιμότητα κατάλληλων κατοικιών είτε για ιδιοκατοίκηση είτε για μακροχρόνια μίσθωση, αξιοποιώντας το μεγάλο απόθεμα παλαιών ή κλειστών ακινήτων.
Η επιδότηση για ανακαίνιση έως 36.000€ δεν αφορά μόνο «βαριές» εργασίες. Καλύπτει παρεμβάσεις εκσυγχρονισμού, βελτίωσης της καθημερινής λειτουργικότητας και ήπιας ενεργειακής αναβάθμισης, ώστε το ακίνητο να ανταποκρίνεται σε σύγχρονες ανάγκες διαβίωσης και να μειώνει τα έξοδα ενέργειας.
Ποιοι δικαιούνται επιδότηση για ανακαίνιση έως 36.000€
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων και δικαίωμα συμμετοχής έχουν αποκλειστικά φυσικά πρόσωπα που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά και ιδιοκτησιακά κριτήρια. Στο πρόγραμμα μπορούν να ενταχθούν τόσο κλειστές κατοικίες που θα αξιοποιηθούν ξανά, όσο και κατοικίες που ήδη χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία.
Δικαιούχοι μπορεί να είναι:
– Ιδιοκτήτες ή επικαρπωτές κλειστών κατοικιών, με βασική προϋπόθεση ότι μετά την ολοκλήρωση των εργασιών και για τουλάχιστον πέντε (5) έτη, το ακίνητο:
– είτε θα χρησιμοποιηθεί ως κύρια κατοικία του ιδιοκτήτη,
– είτε θα διατεθεί σε μακροχρόνια μίσθωση, με σταθερό μίσθωμα τουλάχιστον για τα πρώτα τρία (3) έτη.
– Ιδιοκτήτες, επικαρπωτές ή ψιλοί κύριοι κατοικιών που είναι ήδη «ανοικτές» και χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία, με υποχρέωση να διατηρηθεί αυτή η χρήση για τουλάχιστον πέντε (5) έτη από την ολοκλήρωση της δράσης.
Σημαντική αλλαγή που διευκολύνει περισσότερους ιδιοκτήτες κλειστών ακινήτων έγινε μέσα στον Ιούλιο: μειώθηκε το ελάχιστο απαιτούμενο ποσοστό πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας από 50% σε ποσοστό ίσο ή μεγαλύτερο του 20%, αρκεί να πληρούνται και οι υπόλοιπες προϋποθέσεις συμμετοχής. Αυτό σημαίνει ότι περισσότεροι συνιδιοκτήτες μπορούν πλέον να διεκδικήσουν την επιδότηση, κάτι ιδιαίτερα χρήσιμο σε περιπτώσεις κληρονομικών ακινήτων.
Ποιες κατοικίες θεωρούνται επιλέξιμες
Για να ενταχθεί ένα ακίνητο στη δράση πρέπει να πληροί συγκεκριμένες τεχνικές και νομικές προϋποθέσεις. Επιλέξιμες είναι κατοικίες που:
– διαθέτουν οικοδομική άδεια εκδοθείσα έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990,
– υφίστανται νόμιμα,
– δεν έχουν χαρακτηριστεί κατεδαφιστέες,
– κατατάσσονται ενεργειακά στην κατηγορία Γ ή χαμηλότερη.
Ως προς το μέγεθος, το όριο επιφάνειας κύριων χώρων είναι έως 120 τ.μ. Για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες το όριο ανεβαίνει στα 150 τ.μ., χωρίς όμως να αυξάνεται το ανώτατο ποσό επιχορήγησης.
Κριτήριο κατανάλωσης ρεύματος για κλειστές κατοικίες
Για κλειστές κατοικίες που παραμένουν ουσιαστικά μη χρησιμοποιούμενες (χωρίς να έχει γίνει διακοπή ηλεκτροδότησης ή αίτηση διακοπής), αυξήθηκε το ανώτατο όριο επιτρεπόμενης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Ειδικότερα, απαιτείται συνολική κατανάλωση μικρότερη των 100 kWh για τα έτη 2024 και 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία μετρήσεων του ΔΕΔΔΗΕ. Για την περίοδο από 1/1/2026 έως την ημερομηνία αίτησης για Βεβαίωση Επιλεξιμότητας, ισχύει το ίδιο όριο προσαρμοσμένο αναλογικά ως προς τη διάρκεια της περιόδου.
Τι καλύπτει η επιδότηση: εργασίες και ποσά
Η χρηματοδότηση «χτίζεται» γύρω από δύο βασικούς άξονες: ανακαίνιση και ήπια ενεργειακή αναβάθμιση. Ενδεικτικά, οι εργασίες μπορούν να περιλαμβάνουν:
– αλλαγή κουζίνας και μπάνιου,
– αντικατάσταση κουφωμάτων,
– ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εργασίες,
– παρεμβάσεις που βελτιώνουν τη λειτουργικότητα και την ασφάλεια του ακινήτου,
– ήπια ενεργειακή αναβάθμιση, όπως αντικατάσταση παλιών κλιματιστικών με αντλίες θερμότητας ή τοποθέτηση ηλιακού θερμοσίφωνα, ανάλογα με τις ανάγκες.
Η επιδότηση φτάνει έως 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο για κατοικίες έως 120 τ.μ. Το ανώτατο ποσό επιχορήγησης ανέρχεται σε 36.000€ ανά κατοικία. Παράλληλα προβλέπεται πρόσθετη κάλυψη έως 2.500€ για μελέτες, άδειες και ελέγχους, ώστε να μην επιβαρύνεται ο δικαιούχος με σημαντικά «αόρατα» κόστη της διαδικασίας.
Ως προς την κατανομή, οι εργασίες ανακαίνισης χρηματοδοτούνται σε ποσοστό 60%-80% του συνολικού ποσού χρηματοδότησης, ενώ οι παρεμβάσεις ήπιας ενεργειακής αναβάθμισης καλύπτονται σε ποσοστό 20%-40%.
Ποσοστά επιδότησης (70% έως 95%)
Το τελικό ποσοστό επιχορήγησης κυμαίνεται από 70% έως 95%, με βάση την εισοδηματική κατηγορία και συγκεκριμένα κοινωνικά/γεωγραφικά κριτήρια. Συγκεκριμένα:
– 80% για δικαιούχους χαμηλών εισοδημάτων
– 70% για δικαιούχους μεσαίων εισοδημάτων
Υπάρχει δυνατότητα προσαύξησης κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες (σωρευτικά), εφόσον συντρέχουν ειδικές προϋποθέσεις, όπως:
– κατοικία σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές,
– μονογονεϊκή οικογένεια με αποκλειστική επιμέλεια ή τρίτεκνοι/πολύτεκνοι,
– άτομα με αναπηρία ή οικογένειες που έχουν μέλος με αναπηρία (σύζυγο ή εξαρτώμενο μέλος).
Σημείωση: στην περίπτωση αναπηρίας, η προσαύξηση εφαρμόζεται αποκλειστικά όταν η κατοικία προορίζεται για ιδιοκατοίκηση.
Η διαδικασία αίτησης: βήμα-βήμα
Η πρώτη κρίσιμη κίνηση είναι η έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας. Αυτή εκδίδεται μέσω της πλατφόρμας www.anakainisi.gov.gr ή μέσω του gov.gr. Στη συνέχεια, οι κάτοχοι της Βεβαίωσης θα μπορούν να υποβάλουν την αίτηση χρηματοδότησης σε νέα ηλεκτρονική πλατφόρμα, η οποία αναμένεται να ενεργοποιηθεί το φθινόπωρο.
Η δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας» εντάσσεται σε ευρύτερο πακέτο παρεμβάσεων για το στεγαστικό ζήτημα, συνολικού ύψους άνω των 6,5 δισ. ευρώ, δείχνοντας ότι η πολιτική στόχευση δεν είναι αποσπασματική αλλά πιο μακροπρόθεσμη.
Συμπέρασμα: Αξίζει να κινηθείτε έγκαιρα
Για όσους διαθέτουν παλαιό ακίνητο—ειδικά αν είναι κλειστό ή χρειάζεται ουσιαστικό εκσυγχρονισμό—η επιδότηση για ανακαίνιση έως 36.000€ μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε ένα σπίτι που «μένει πίσω» και σε μια κατοικία έτοιμη για σύγχρονη διαβίωση ή σταθερή, μακροχρόνια μίσθωση. Με σαφείς κανόνες, συγκεκριμένα όρια και ουσιαστική κάλυψη εργασιών, η επιδότηση για ανακαίνιση έως 36.000€ αποτελεί ένα από τα πιο πρακτικά εργαλεία για να αναβαθμιστεί το υπάρχον στεγαστικό απόθεμα και να αξιοποιηθούν κατοικίες που σήμερα παραμένουν αναξιοποίητες.
