Το παρατεταμένο κρύο τον χειμώνα 2026-2027 μπορεί να αυξήσει τη δημόσια δαπάνη για το επίδομα θέρμανσης πάνω από την τρέχουσα εκτίμηση των 225 εκατ. ευρώ, καθώς οι καιρικές συνθήκες επηρεάζουν τον υπολογισμό της ενίσχυσης και οι οικογένειες ενδέχεται να χρειαστούν περισσότερες αγορές καυσίμων ή ενέργειας. Η εκτίμηση βασίζεται στα 173 εκατ. ευρώ που καταβλήθηκαν την περίοδο 2025-2026 και στην αύξηση του επιδόματος κατά 30%.
Το παρατεταμένο κρύο, που μπορεί να υποχρεώσει μια οικογένεια να ξαναγεμίσει τη δεξαμενή της με πετρέλαιο για να καλύψει τις ανάγκες θέρμανσης, ενδέχεται να αυξήσει και τον κρατικό λογαριασμό για το επίδομα θέρμανσης. Η τελική δαπάνη μπορεί να διαμορφωθεί υψηλότερα από τη σημερινή πρόβλεψη των 225 εκατ. ευρώ, ανάλογα με τη διάρκεια και την ένταση του χειμώνα. Το επίδομα θέρμανσης αυξήθηκε κατά 30% για την περίοδο 2026-2027. Ωστόσο, η εκτίμηση για το συνολικό κόστος υπολογίστηκε με βάση τα ποσά που καταβλήθηκαν την προηγούμενη περίοδο. Ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς διευκρίνισε στις δηλώσεις του ότι ο τελικός λογαριασμός θα εξαρτηθεί από τις κλιματικές συνθήκες του φετινού χειμώνα. Για τα νοικοκυριά, ένα ψυχρότερο ή μεγαλύτερης διάρκειας διάστημα σημαίνει περισσότερες ώρες λειτουργίας των συστημάτων θέρμανσης και υψηλότερη κατανάλωση. Ενδεικτικά, μια επιπλέον παραγγελία 200 λίτρων πετρελαίου, με τιμή 1,55 ευρώ το λίτρο, αντιστοιχεί σε επιπλέον δαπάνη 310 ευρώ για την οικογένεια, ανεξάρτητα από το πότε θα ολοκληρωθεί το καύσιμο που υπάρχει ήδη στη δεξαμενή.
Η εκτίμηση των 225 εκατ. ευρώ
Η βάση του κυβερνητικού υπολογισμού είναι τα 173 εκατ. ευρώ που καταβλήθηκαν την περίοδο 2025-2026 σε 1,17 εκατομμύρια νοικοκυριά. Η αύξηση του ποσού αυτού κατά 30% προσθέτει περίπου 52 εκατ. ευρώ και ανεβάζει την εκτιμώμενη συνολική δαπάνη κοντά στα 225 εκατ. ευρώ. Η συγκεκριμένη εκτίμηση δεν αποτελεί απαραίτητα το τελικό ύψος της δαπάνης. Οι ανάγκες της περιόδου 2026-2027 μπορεί να διαφέρουν από εκείνες του προηγούμενου χειμώνα, καθώς το ποσό της ενίσχυσης επηρεάζεται από τις πραγματικές καιρικές συνθήκες σε κάθε περιοχή. Εάν το κρύο είναι εντονότερο ή διαρκέσει περισσότερο, οι συντελεστές που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό της ενίσχυσης μπορεί να οδηγήσουν σε υψηλότερες καταβολές. Η συνολική δαπάνη εξαρτάται, επίσης, από τον αριθμό των νοικοκυριών που θα πληρούν τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, θα υποβάλουν αίτηση και θα πραγματοποιήσουν τις απαιτούμενες αγορές. Το μέγεθος της πιθανής απόκλισης μπορεί να αποτυπωθεί μόνο σε υποθετικό επίπεδο. Εάν η συνολική δαπάνη αυξανόταν κατά 10% πάνω από την τρέχουσα εκτίμηση, ο λογαριασμός θα έφθανε περίπου στα 247,5 εκατ. ευρώ. Σε αυτή την περίπτωση, θα απαιτούνταν επιπλέον 22,5 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον σημερινό σχεδιασμό.
Πώς επηρεάζει το κρύο τον υπολογισμό
Ο μηχανισμός υπολογισμού του επιδόματος για τη φετινή περίοδο είναι ίδιος με το σύστημα που εφαρμόστηκε το 2025-2026. Για τον προσδιορισμό της τελικής ενίσχυσης χρησιμοποιήθηκε συντελεστής που αποτύπωνε τις πραγματικές καιρικές συνθήκες κάθε οικισμού από τον Οκτώβριο έως τον Μάρτιο. Ο υπολογισμός των συνθηκών έγινε από την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία. Με βάση αυτόν τον μηχανισμό, το ποσό προσαρμοζόταν στις θερμοκρασίες και στο επίπεδο ψύχους που καταγραφόταν στην περιοχή όπου βρισκόταν η κύρια κατοικία του δικαιούχου. Το ποσό αναφοράς για το καύσιμο ή την ηλεκτρική ενέργεια πολλαπλασιαζόταν με τον συντελεστή του οικισμού, ενώ στον υπολογισμό λαμβάνονταν υπόψη και τα εξαρτώμενα παιδιά. Κατά συνέπεια, ένας ψυχρότερος χειμώνας μπορούσε να αυξήσει το ύψος της ενίσχυσης, πάντοτε μέσα στα όρια που προβλέπονταν από το θεσμικό πλαίσιο. Η επίδραση των καιρικών συνθηκών δεν λειτουργεί, όμως, ανεξάρτητα από τις υπόλοιπες προϋποθέσεις για την καταβολή του επιδόματος. Η τελική εκκαθάριση συνδεόταν και με τις αγορές που αναγνώριζε το σύστημα. Για να καταβληθεί το πλήρες ποσό του υπολογιζόμενου επιδόματος, απαιτούνταν επαρκής επιλέξιμη δαπάνη, ενώ ίσχυαν και ανώτατα ποσά ενίσχυσης. Έτσι, η μεγαλύτερη κατανάλωση μιας οικογένειας μπορούσε να συνοδευτεί από υψηλότερο επίδομα μόνο εφόσον αυτό προέκυπτε από τους προβλεπόμενους συντελεστές και πληρούνταν όλες οι υπόλοιπες προϋποθέσεις. Η αυξημένη αγορά καυσίμου δεν οδηγούσε αυτομάτως σε αντίστοιχη αύξηση της επιδότησης. Για την περίοδο 2026-2027, η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει αύξηση της ενίσχυσης κατά 30%, ανώτατο ποσό επιδόματος 1.560 ευρώ και διατήρηση των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων. Οι αναλυτικοί όροι αναμένεται να εξειδικευτούν στη νέα κοινή υπουργική απόφαση. Το ποσό που θα δικαιούται κάθε νοικοκυριό θα υπολογιστεί με βάση τους κανόνες που θα προβλέπει η απόφαση, τα χαρακτηριστικά της κατοικίας, το καύσιμο ή την ενέργεια που χρησιμοποιείται, τις καιρικές συνθήκες στον οικισμό και τις αγορές που θα πραγματοποιηθούν.
Η επιδότηση στην τιμή του πετρελαίου
Το κρύο μπορεί να αυξήσει το κόστος της κρατικής στήριξης και μέσω της επιδότησης στην αντλία. Η ενίσχυση στην τιμή του πετρελαίου έχει οριστεί στα 20 λεπτά ανά λίτρο έως τις 31 Οκτωβρίου. Όσο αυξάνονται οι επιδοτούμενες ποσότητες, με δεδομένο το ύψος της ενίσχυσης ανά λίτρο, τόσο αυξάνεται και το κόστος της συγκεκριμένης παρέμβασης. Επομένως, οι περισσότερες αγορές πετρελαίου θέρμανσης λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών μπορούν να επιβαρύνουν επιπλέον τον κρατικό προϋπολογισμό. Για το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου έχουν υπολογιστεί 46 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό αφορά συνολικά το πετρέλαιο θέρμανσης, το diesel κίνησης και τη βενζίνη και δεν συνδέεται αποκλειστικά με τις ανάγκες θέρμανσης των νοικοκυριών. Η συνέχιση της στήριξης κατά τη διάρκεια του χειμώνα θα εξαρτηθεί από νέες αποφάσεις σχετικά με τη διάρκεια και το ύψος των επιδοτήσεων. Σε περίπτωση παράτασης, ένας βαρύς χειμώνας θα μπορούσε να αυξήσει τις ανάγκες, καθώς περισσότερες ποσότητες πετρελαίου θα αγοράζονταν με την κρατική ενίσχυση ανά λίτρο. Παράλληλα, την τελική επιβάρυνση επηρεάζει και η εξέλιξη των διεθνών τιμών, καθώς αυτή καθορίζει το πόσο ακριβό θα παραμένει το καύσιμο για τους καταναλωτές. Η κρατική δαπάνη από την επιδότηση στην αντλία εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από τις ποσότητες που θα επιδοτηθούν και από τις αποφάσεις για τη συνέχιση του μέτρου. Οι επόμενες ανακοινώσεις έχουν τοποθετηθεί στο τέλος Οκτωβρίου και θα αφορούν το πρώτο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου. Μέχρι τότε, η εκτίμηση για το επίδομα θέρμανσης παραμένει στα 225 εκατ. ευρώ, ενώ ο πραγματικός λογαριασμός θα διαμορφωθεί μετά την καταγραφή των καιρικών συνθηκών, των αιτήσεων, των επιλέξιμων αγορών και των τελικών καταβολών.
