Η ψηφιακή κάρτα εργασίας επεκτείνεται υποχρεωτικά στο Δημόσιο, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο καταγράφονται το ωράριο, οι υπερωρίες και η φυσική παρουσία των υπαλλήλων. Με βάση τον νέο νόμο 5331/2026 του υπουργείου Εσωτερικών, οι ώρες προσέλευσης και αποχώρησης, οι μεταβολές του ημερήσιου προγράμματος και η υπερωριακή απασχόληση θα καταγράφονται ηλεκτρονικά και θα διαβιβάζονται σε κεντρικό πληροφοριακό σύστημα.
Στόχος της ρύθμισης είναι να δημιουργηθεί ένα ενιαίο και αξιόπιστο σύστημα ελέγχου του χρόνου εργασίας, αλλά και να διασφαλιστεί ότι οι υπερωρίες θα αμείβονται μόνο όταν πραγματοποιούνται και καταγράφονται. Η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας αναμένεται να περιορίσει τις πλασματικές υπερωρίες και να ενισχύσει τη διαφάνεια στις δημόσιες υπηρεσίες.
Ψηφιακή κάρτα στο Δημόσιο: Ποιοι υπάλληλοι εντάσσονται
Η νέα διαδικασία προβλέπεται στο άρθρο 102 του νόμου 5331/2026 και αφορά ένα ευρύ φάσμα εργαζομένων. Στο σύστημα εντάσσονται:
– οι δημόσιοι υπάλληλοι που υπάγονται στον Κώδικα Δημοσίων Υπαλλήλων,
– οι υπάλληλοι δήμων και κοινοτήτων,
– το προσωπικό που εργάζεται με σχέση δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου,
– οι εργαζόμενοι αορίστου ή ορισμένου χρόνου.
Εξαιρούνται οι φορείς που ήδη υποχρεούνται να χρησιμοποιούν ψηφιακή κάρτα εργασίας σύμφωνα με τον Κώδικα Εργατικού Δικαίου. Για τους υπόλοιπους φορείς, η εφαρμογή του συστήματος θα είναι υποχρεωτική.
Η ψηφιακή κάρτα θα καταγράφει αυτόματα την ώρα εισόδου και εξόδου από την υπηρεσία, καθώς και κάθε αλλαγή στο ημερήσιο ωράριο. Έτσι, θα δημιουργείται ηλεκτρονικό ιστορικό για τον χρόνο εργασίας κάθε υπαλλήλου, το οποίο θα μπορεί να χρησιμοποιείται για τον έλεγχο του ωραρίου και τον υπολογισμό των υπερωριών.
Κεντρικός έλεγχος και διαλειτουργικότητα των συστημάτων
Μέχρι σήμερα, οι δημόσιοι φορείς χρησιμοποιούν διαφορετικούς τρόπους καταγραφής του ωραρίου. Σε ορισμένες υπηρεσίες λειτουργεί ηλεκτρονικό σύστημα ή ρολόι κάρτας, σε άλλες εφαρμόζεται μικτό σύστημα, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις η καταγραφή εξακολουθεί να γίνεται χειρόγραφα, μέσω υπογραφών.
Η πολυπλοκότητα αυτή δημιουργεί προβλήματα, ειδικά σε οργανισμούς με υπηρεσίες που στεγάζονται σε διαφορετικά κτίρια. Συχνά η κεντρική διοίκηση δεν έχει άμεση εικόνα για την προσέλευση, την αποχώρηση και την τήρηση του ωραρίου σε όλες τις μονάδες. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ελλιπή έλεγχο, ανακριβή στοιχεία και δυσκολίες στην επιβεβαίωση των υπερωριών.
Με το νέο σύστημα, οι καταγραφές θα διαβιβάζονται στο κεντρικό πληροφοριακό σύστημα του υπουργείου Εσωτερικών. Τα υφιστάμενα συστήματα ωρομέτρησης θα μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν μόνο εφόσον διασυνδέονται και ανταλλάσσουν δεδομένα με το κεντρικό σύστημα.
Την ευθύνη για την ορθή τήρηση του ωραρίου θα έχουν οι προϊστάμενοι των οργανικών μονάδων. Η πρόσβασή τους θα περιορίζεται στα στοιχεία των υπαλλήλων που εποπτεύουν, μέσω του Συστήματος Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού και των αντίστοιχων εφαρμογών ωρομέτρησης.
Πότε θα επιτρέπεται η βιομετρική ταυτοποίηση
Η χρήση βιομετρικής τεχνολογίας δεν προβλέπεται ως γενικός τρόπος καταγραφής παρουσίας. Θα μπορεί να εφαρμόζεται μόνο κατ’ εξαίρεση και υπό αυστηρές προϋποθέσεις.
Ειδικότερα, θα πρέπει να τεκμηριώνεται ότι τα ηπιότερα μέσα ελέγχου έχουν ήδη εφαρμοστεί και αποδείχθηκαν ανεπαρκή ή ότι κρίνονται εξαρχής ακατάλληλα για τη συγκεκριμένη περίπτωση. Η βιομετρική ταυτοποίηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε χώρους όπου απαιτείται αυξημένη ασφάλεια, όπως κρίσιμες υποδομές, διαβαθμισμένες εγκαταστάσεις ή υπηρεσίες που σχετίζονται με ζητήματα εθνικής ασφάλειας.
Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα εφαρμογής της σε φορείς όπου έχουν διαπιστωθεί επαναλαμβανόμενες και σοβαρές παραβιάσεις του ωραρίου, μετά από έλεγχο της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας ή στο πλαίσιο πειθαρχικής διαδικασίας.
Τι αλλάζει στις υπερωρίες και τις αποζημιώσεις
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τον τρόπο υπολογισμού και πληρωμής των υπερωριών. Με την ψηφιακή κάρτα, η αποζημίωση θα συνδέεται άμεσα με τις ώρες που έχουν καταγραφεί στο ηλεκτρονικό σύστημα.
Σήμερα, σε ορισμένες περιπτώσεις, εγκρίνονται σε μηνιαία βάση 20 ή 40 ώρες υπερωριακής απασχόλησης για ολόκληρα τμήματα, ανεξάρτητα από το αν όλοι οι εργαζόμενοι πραγματοποίησαν πράγματι τις συγκεκριμένες ώρες. Με το νέο σύστημα, θα καταγράφονται και θα πληρώνονται μόνο οι υπερωρίες που πραγματοποιήθηκαν από τον κάθε υπάλληλο.
Με αυτόν τον τρόπο, το κόστος των υπερωριών αναμένεται να εξορθολογιστεί. Παράλληλα, οι εργαζόμενοι που εργάζονται πραγματικά πέρα από το προβλεπόμενο ωράριο θα έχουν ένα πιο σαφές και αντικειμενικό αποδεικτικό στοιχείο για την απασχόλησή τους.
Η αμοιβή της υπερωριακής εργασίας στο Δημόσιο υπολογίζεται με βάση το 1/280 των βασικών αποδοχών του υπαλλήλου και μεταβάλλεται όταν αυξάνονται οι βασικοί μισθοί. Για 20 και 40 ώρες απογευματινής υπερωρίας, τα μικτά μηνιαία ποσά κυμαίνονται, ανάλογα με την κατηγορία και το μισθολογικό κλιμάκιο, από περίπου 69 έως 323 ευρώ.
Για παράδειγμα, υπάλληλος κατηγορίας ΔΕ στο πρώτο μισθολογικό κλιμάκιο, με βασικό μισθό 968 ευρώ, έχει ωρομίσθιο περίπου 3,46 ευρώ. Για 20 ώρες υπερωρίας η αποζημίωση ανέρχεται σε 69,14 ευρώ, ενώ για 40 ώρες φτάνει τα 138,29 ευρώ.
Αντίστοιχα, υπάλληλος κατηγορίας ΠΕ στο 19ο μισθολογικό κλιμάκιο, με βασικό μισθό 2.264 ευρώ, έχει ωρομίσθιο περίπου 8,09 ευρώ. Η αποζημίωση για 20 ώρες υπερωρίας ανέρχεται σε 161,71 ευρώ και για 40 ώρες σε 323,43 ευρώ.
Για νυχτερινή εργασία, καθώς και για εργασία κατά τις Κυριακές και τις εξαιρέσιμες ημέρες, προβλέπονται αυξημένες προσαυξήσεις, οι οποίες κυμαίνονται από 30% έως 45% επί του ωρομισθίου.
Περισσότερη διαφάνεια στον χρόνο εργασίας
Η επέκταση της ψηφιακής κάρτας στο Δημόσιο επιδιώκει να αντικαταστήσει ένα κατακερματισμένο σύστημα με μια ενιαία ηλεκτρονική διαδικασία. Η ακριβής καταγραφή του ωραρίου μπορεί να περιορίσει τις αυθαίρετες πρακτικές, να βελτιώσει τον έλεγχο των υπηρεσιών και να προστατεύσει τόσο το Δημόσιο όσο και τους εργαζομένους.
Η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας αναμένεται να αλλάξει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζονται οι υπερωρίες και οι αποζημιώσεις. Από εδώ και στο εξής, το βασικό κριτήριο θα είναι οι πραγματικές ώρες εργασίας που καταγράφονται στο σύστημα. Έτσι, η ψηφιακή κάρτα στο Δημόσιο φιλοδοξεί να συνδέσει την πληρωμή με την πραγματική απασχόληση, ενισχύοντας τη διαφάνεια, την αξιοπιστία και τη δικαιοσύνη στη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών.
