Επιδότηση στο ηλεκτρικό ρεύμα, αντίστοιχη με εκείνη που εφαρμόστηκε το 2025, εξετάζει η κυβέρνηση για τους επόμενους μήνες, με στόχο να στηρίξει μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που εξακολουθούν να πιέζονται από το υψηλό ενεργειακό κόστος. Στο επίκεντρο βρίσκονται κλάδοι όπως τα αρτοποιεία, τα ζαχαροπλαστεία και άλλες επιχειρήσεις με αυξημένη κατανάλωση ρεύματος, οι οποίες δεν περιλαμβάνονται στο πρόσφατο πρόγραμμα ενίσχυσης της ενεργοβόρου βιομηχανίας.
Η νέα επιδότηση στο ηλεκτρικό ρεύμα δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, καθώς συνδέεται τόσο με τα δημοσιονομικά περιθώρια της χώρας όσο και με τις σχετικές εγκρίσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η τελική απόφαση αναμένεται να καθορίσει όχι μόνο το ύψος της ενίσχυσης, αλλά και το εύρος των επιχειρήσεων που θα μπορέσουν να ενταχθούν.
Ποιες επιχειρήσεις βρίσκονται στο επίκεντρο
Πρόσφατα ανακοινώθηκε επιδότηση ύψους 95 εκατ. ευρώ προς την ενεργοβόρο βιομηχανία. Το μέτρο εγκρίθηκε από τις Βρυξέλλες και αφορά κυρίως μεγαλύτερες επιχειρήσεις, οι οποίες καταναλώνουν σημαντικές ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας και αντιμετωπίζουν αυξημένο λειτουργικό κόστος.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη ενίσχυση δεν καλύπτει μεγάλο αριθμό μικρότερων επαγγελματιών. Αρτοποιοί, ζαχαροπλάστες, ιδιοκτήτες εργαστηρίων τροφίμων, μικρές μονάδες παραγωγής και άλλες επιχειρήσεις εξακολουθούν να επωμίζονται υψηλούς λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος. Για πολλές από αυτές, η ενέργεια αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα λειτουργικά έξοδα, καθώς ο εξοπλισμός τους λειτουργεί καθημερινά και για πολλές ώρες.
Η διαφορά αυτή έχει δημιουργήσει αιτήματα για ένα πιο διευρυμένο πρόγραμμα στήριξης, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη όχι μόνο το μέγεθος μιας επιχείρησης, αλλά και την πραγματική ενεργειακή της κατανάλωση.
Τι είχε προβλεφθεί για την επιδότηση στο ηλεκτρικό ρεύμα το 2025
Η κυβέρνηση εξετάζει την επανάληψη ενός μέτρου που εφαρμόστηκε στις αρχές του 2025. Τότε, η επιδότηση αφορούσε περισσότερες από ένα εκατομμύριο επιχειρήσεις με ετήσιο κύκλο εργασιών έως ένα συγκεκριμένο όριο, ενώ η ενίσχυση υπολογιζόταν με βάση την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.
Το ύψος της επιδότησης κυμαινόταν περίπου από 2 έως 4 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Παράλληλα, η επιδότηση δεν κάλυπτε απαραίτητα το σύνολο της κατανάλωσης, αλλά ένα ποσοστό που μπορούσε να διαμορφωθεί από 60% έως και 100%, ανάλογα με τον κύκλο εργασιών και τα χαρακτηριστικά κάθε επιχείρησης.
Το μοντέλο αυτό θεωρήθηκε περισσότερο στοχευμένο, καθώς επιδίωκε να ενισχύσει κυρίως τις μικρότερες επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες που δεν είχαν πρόσβαση στα μέτρα για τη μεγάλη βιομηχανία. Παράλληλα, είχε αναδρομικό χαρακτήρα και εφαρμόστηκε για διάστημα τριών μηνών. Επομένως, δεν αποκλείεται ένα αντίστοιχο σχήμα να εφαρμοστεί ξανά, εφόσον υπάρξουν οι απαραίτητες εγκρίσεις και εξασφαλιστούν οι απαιτούμενοι πόροι.
Οι αποφάσεις που πρέπει να ληφθούν
Το βασικό ερώτημα αφορά το ύψος της νέας επιδότησης στο ηλεκτρικό ρεύμα. Δεν έχει διευκρινιστεί αν η ενίσχυση θα παραμείνει στα επίπεδα των 2 έως 4 λεπτών ανά κιλοβατώρα ή αν θα προσαρμοστεί στις σημερινές συνθήκες της αγοράς.
Παράλληλα, θα πρέπει να καθοριστεί το ποσοστό της κατανάλωσης που θα επιδοτείται. Η κυβέρνηση θα κληθεί να αποφασίσει αν θα ακολουθήσει το μοντέλο του 2025 ή αν θα θεσπίσει διαφορετικά κριτήρια, ώστε να ενισχυθούν περισσότερο οι επιχειρήσεις με υψηλό ενεργειακό κόστος.
Σημαντικό ρόλο θα παίξει και η διάρκεια του μέτρου. Η προηγούμενη επιδότηση εφαρμόστηκε για τρεις μήνες, όμως η ένταση και η διάρκεια της ενεργειακής κρίσης ενδέχεται να οδηγήσουν σε διαφορετικό σχεδιασμό. Σε κάθε περίπτωση, η στήριξη θα μπορούσε να λειτουργήσει ως προσωρινό ανάχωμα για επιχειρήσεις που δυσκολεύονται να απορροφήσουν τις αυξήσεις χωρίς να μετακυλήσουν το κόστος στους καταναλωτές.
Ο ρόλος των Βρυξελλών και της ρήτρας διαφυγής
Η επιδότηση στο ηλεκτρικό ρεύμα δεν αποτελεί αποκλειστικά εθνική υπόθεση. Η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός έχουν ζητήσει να αξιοποιηθεί μέρος του 1 δισ. ευρώ που συνδέεται με τη ρήτρα διαφυγής, προκειμένου να στηριχθούν άμεσα οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις.
Η έγκριση της Κομισιόν θα δημιουργούσε μεγαλύτερο δημοσιονομικό περιθώριο και θα επέτρεπε την εφαρμογή ενός πιο ουσιαστικού προγράμματος. Σε διαφορετική περίπτωση, η κυβέρνηση θα πρέπει να κινηθεί με πιο περιορισμένους πόρους και να επιλέξει αυστηρότερα κριτήρια για τους δικαιούχους.
Από την πλευρά του, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, όπως και ο υπουργός Σταύρος Παπασταύρου, έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι κανένας καταναλωτής δεν θα μείνει χωρίς προστασία απέναντι στην ενεργειακή κρίση. Ο ίδιος έχει επισημάνει ότι η κατάσταση θα αξιολογηθεί ανάλογα με την πορεία του χειμώνα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων.
Για τις μικρές επιχειρήσεις, η επόμενη περίοδος θεωρείται κρίσιμη. Η επιδότηση στο ηλεκτρικό ρεύμα θα μπορούσε να προσφέρει σημαντική ανακούφιση, όμως η εφαρμογή της εξαρτάται από τις αποφάσεις των Βρυξελλών, τα διαθέσιμα κονδύλια και την τελική μορφή του μέτρου. Μέχρι να υπάρξουν οριστικές ανακοινώσεις, οι επαγγελματίες αναμένουν με αγωνία να διαπιστώσουν αν θα συμπεριληφθούν σε ένα νέο δίχτυ προστασίας απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος.
