Σαφή προειδοποίηση για τον κίνδυνο δημιουργίας επενδυτικού κενού μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης απηύθυνε ο πρόεδρος του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδωρόπουλος. Από το βήμα της Ανοιχτής Εκδήλωσης της Ετήσιας Γενικής Συνέλευσης του Συνδέσμου, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, υπογράμμισε ότι η ελληνική οικονομία χρειάζεται μια νέα αναπτυξιακή κατεύθυνση, βασισμένη στην αύξηση της παραγωγικότητας, την επιτάχυνση των επενδύσεων και την ενίσχυση της βιομηχανίας.
Με κεντρικό μήνυμα «Παραγωγική Ελλάδα σε μια Ευρώπη που αλλάζει», ο πρόεδρος του ΣΕΒ περιέγραψε τις σημαντικότερες προκλήσεις της επόμενης ημέρας. Η χαμηλή παραγωγικότητα, η περιορισμένη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, το υψηλό ενεργειακό κόστος, η έλλειψη προσωπικού και η ανάγκη προσέλκυσης νέων κεφαλαίων συνθέτουν ένα σύνθετο περιβάλλον για τις επιχειρήσεις.
Επενδυτικό κενό και χαμηλή παραγωγικότητα
Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν καταδεικνύουν το μέγεθος της απόστασης που εξακολουθεί να χωρίζει την Ελλάδα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο στη χώρα βρίσκεται μόλις στο 54% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ενώ στη βιομηχανία ανέρχεται στο 68%. Παράλληλα, το επενδεδυμένο κεφάλαιο ανά εργαζόμενο διαμορφώνεται σε περίπου 94.000 ευρώ, όταν ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος φτάνει τα 217.000 ευρώ.
Η εικόνα αυτή αναδεικνύει την ανάγκη για ουσιαστική αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου. Η ελληνική οικονομία δεν μπορεί να συνεχίσει να στηρίζει την ανάπτυξή της αποκλειστικά στην αύξηση της απασχόλησης. Καθώς η ανεργία έχει ήδη μειωθεί σημαντικά, τα περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης μέσω της προσθήκης εργαζομένων περιορίζονται. Η επόμενη φάση πρέπει να στηριχθεί στην καλύτερη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού, στον τεχνολογικό εκσυγχρονισμό και στην αύξηση των επενδύσεων ανά εργαζόμενο.
Ο ΣΕΒ προειδοποιεί ότι η ολοκλήρωση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης δεν πρέπει να οδηγήσει σε απότομη επιβράδυνση των επενδυτικών σχεδίων. Αν δεν υπάρξει συνέχεια στη χρηματοδότηση και στα κίνητρα, το επενδυτικό κενό μπορεί να διευρυνθεί, επηρεάζοντας την ανταγωνιστικότητα, την παραγωγικότητα και τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως κρίσιμο στοίχημα
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης από τις επιχειρήσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, μόλις το 7,7% των ελληνικών επιχειρήσεων αξιοποιεί εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης, έναντι 17% στην Ευρώπη.
Η διαφορά αυτή δεν αφορά μόνο την τεχνολογική εικόνα των επιχειρήσεων. Συνδέεται άμεσα με την παραγωγικότητα, το κόστος λειτουργίας, την ποιότητα των υπηρεσιών και την ικανότητα ανάπτυξης νέων προϊόντων. Η καθυστέρηση στην υιοθέτηση ψηφιακών εργαλείων μπορεί να επιβαρύνει περαιτέρω τη θέση των ελληνικών εταιρειών στις ευρωπαϊκές και διεθνείς αγορές.
Για τον λόγο αυτό, ο ΣΕΒ προτείνει να επεκταθούν οι φορολογικές υπερεκπτώσεις που ισχύουν για την Έρευνα και Ανάπτυξη και στις επενδύσεις για την εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης. Με τον τρόπο αυτό, οι επιχειρήσεις θα έχουν ισχυρότερο κίνητρο να επενδύσουν σε αυτοματοποίηση, ανάλυση δεδομένων, ψηφιακές υποδομές και νέα παραγωγικά μοντέλα.
Το ενεργειακό κόστος πιέζει τη βιομηχανία
Το ενεργειακό κόστος παραμένει ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας. Ο πρόεδρος του ΣΕΒ αναγνώρισε τη σημασία των μέτρων που έχουν ανακοινωθεί και της αξιοποίησης ευρωπαϊκών μηχανισμών, όπως οι METSAF και CISAF, για τη στήριξη της παραγωγής.
Όπως σημείωσε, ο διάλογος μεταξύ Πολιτείας και παραγωγικής οικονομίας μπορεί να οδηγήσει σε αποφάσεις που αντιμετωπίζουν κρίσιμα προβλήματα. Ωστόσο, η βιομηχανία χρειάζεται σταθερότητα, προβλεψιμότητα και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, ώστε να μπορεί να προγραμματίζει επενδύσεις και να ανταγωνίζεται επί ίσοις όροις τις επιχειρήσεις άλλων ευρωπαϊκών χωρών.
Στόχος επενδύσεις 65 δισ. ευρώ έως το 2030
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται ο κυβερνητικός στόχος για την πραγματοποίηση επενδύσεων ύψους 65 δισ. ευρώ έως το 2030, καθώς και η αύξηση της συμμετοχής της μεταποίησης στο 12% του ΑΕΠ.
Για την επίτευξη αυτών των στόχων, ο ΣΕΒ προτείνει τη δημιουργία ειδικού φορέα ανάπτυξης βιομηχανικών υποδοχέων, ο οποίος θα συμβάλει στη δημιουργία οργανωμένων χώρων και υποδομών για νέες παραγωγικές δραστηριότητες. Παράλληλα, ζητά ένα νέο πλαίσιο κινήτρων για στρατηγικές και εμβληματικές επενδύσεις, καθώς και αλλαγές στους αναπτυξιακούς νόμους.
Σύμφωνα με την πρόταση, τα κριτήρια αξιολόγησης δεν θα πρέπει να επικεντρώνονται αποκλειστικά στον αριθμό των νέων θέσεων εργασίας. Μεγαλύτερη βαρύτητα πρέπει να δίνεται στην αύξηση της παραγωγικότητας, στην τεχνολογική αναβάθμιση, στις εξαγωγές και στη δημιουργία υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.
Στα μέτρα περιλαμβάνονται επίσης ισχυρότερα κίνητρα για συγχωνεύσεις επιχειρήσεων. Η ενίσχυση του μεγέθους και της οργανωτικής επάρκειας των ελληνικών εταιρειών θεωρείται κρίσιμη, καθώς μεγαλύτερες επιχειρήσεις έχουν περισσότερες δυνατότητες να επενδύσουν στην καινοτομία, να διευρύνουν την εξαγωγική τους δραστηριότητα και να συμμετάσχουν σε διεθνείς αλυσίδες αξίας.
Αλλαγές στον Τειρεσία για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Ο πρόεδρος του ΣΕΒ αναφέρθηκε και στα προβλήματα χρηματοδότησης που αντιμετωπίζουν μικρομεσαίες επιχειρήσεις οι οποίες είχαν οικονομικές δυσκολίες στο παρελθόν, αλλά πλέον έχουν ρυθμίσει ή εξοφλήσει τις υποχρεώσεις τους.
Πρότεινε τη δημιουργία τρίτης κατηγορίας στον Τειρεσία, ώστε να διαχωρίζονται οι επιχειρήσεις που συνεχίζουν να έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές από εκείνες που έχουν αποκαταστήσει τη συνέπειά τους. Παράλληλα, ζήτησε ταχύτερη διαγραφή των επιχειρήσεων που έχουν εξοφλήσει τα χρέη τους, προκειμένου να μπορούν να αποκτήσουν ξανά πρόσβαση σε χρηματοδότηση.
Ο ανθρώπινος παράγοντας στο επίκεντρο
Παρά την έμφαση στην τεχνολογία και στις επενδύσεις, ο Σπύρος Θεοδωρόπουλος χαρακτήρισε τον ανθρώπινο παράγοντα την πιο σημαντική πρόκληση. Η ελληνική αγορά εργασίας αντιμετωπίζει σημαντικές ελλείψεις τόσο σε εξειδικευμένο τεχνικό προσωπικό όσο και σε εργαζομένους χωρίς εξειδίκευση.
Ο ΣΕΒ ζητά ενίσχυση της τεχνικής εκπαίδευσης και δημιουργία περισσότερων σχολών με χαρακτηριστικά αντίστοιχα της Σιβιτανιδείου. Η εκπαίδευση, όπως τονίστηκε, πρέπει να παρέχει δεξιότητες που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των επιχειρήσεων και να σχεδιάζεται σε στενότερη συνεργασία με την αγορά.
Παράλληλα, κρίνονται απαραίτητες οι ταχύτερες διαδικασίες για την προσέλκυση εργαζομένων από το εξωτερικό, ώστε να καλυφθούν άμεσα τα κενά που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο από το εγχώριο εργατικό δυναμικό.
Μια περίοδος φιλοδοξίας για την Ελλάδα
Κλείνοντας την ομιλία του, ο πρόεδρος του ΣΕΒ υπογράμμισε ότι η επόμενη περίοδος πρέπει να αποτελέσει «περίοδο φιλοδοξίας» για την ελληνική οικονομία. Η χώρα καλείται να επιλέξει αν θα περιοριστεί στην αντιμετώπιση των εξελίξεων ή αν θα διεκδικήσει ενεργό ρόλο στον νέο ευρωπαϊκό και διεθνή οικονομικό χάρτη.
Ο στόχος είναι η δημιουργία περισσότερων και μεγαλύτερων παραγωγικών επιχειρήσεων, η ισχυροποίηση της βιομηχανίας, η αύξηση των εξαγωγών και η ουσιαστικότερη παρουσία της Ελλάδας στην τεχνολογία, την ενέργεια, την άμυνα και τις στρατηγικές αλυσίδες αξίας.
Η αντιμετώπιση του επενδυτικού κενού μετά το Ταμείο Ανάκαμψης απαιτεί συντονισμένη δράση, σταθερό θεσμικό πλαίσιο και στενή συνεργασία μεταξύ Πολιτείας και επιχειρήσεων. Όπως υπογράμμισε ο ΣΕΒ, η ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας μπορεί να βελτιώσει ουσιαστικά το βιοτικό επίπεδο, αρκεί να συνδυαστεί με παραγωγικές επενδύσεις, τεχνολογική αναβάθμιση και επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό.
