Η τεκμαρτή φορολόγηση των ελεύθερων επαγγελματιών, οι αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, αλλά και η εντατικοποίηση των ηλεκτρονικών διασταυρώσεων από τη φορολογική διοίκηση οδηγούν σε διαρκή άνοδο των κρατικών εσόδων από τον φόρο εισοδήματος. Το τεκμαρτό εισόδημα αποτελεί πλέον έναν από τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν την τελική φορολογική επιβάρυνση χιλιάδων επαγγελματιών.
Με βάση την επεξεργασία και των εκπρόθεσμων δηλώσεων, ο συνολικός φόρος εισοδήματος για το τρέχον φορολογικό έτος ανήλθε ήδη σε 5,1 δισ. ευρώ, καταγράφοντας νέο ιστορικό υψηλό. Ωστόσο, η τελική εκκαθάριση των δηλώσεων αναμένεται να αυξήσει περαιτέρω το ποσό, καθώς συνεχίζονται οι υποβολές και οι έλεγχοι από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων.
Τεκμαρτό εισόδημα και αυξημένες φορολογικές επιβαρύνσεις
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της ΑΑΔΕ, έως τις 5 Οκτωβρίου είχαν υποβληθεί 6,83 εκατομμύρια φορολογικές δηλώσεις. Ο αριθμός αυτός είναι περίπου 100.000 υψηλότερος σε σχέση με τις 6,73 εκατομμύρια δηλώσεις που είχαν κατατεθεί έως τις 24 Ιουλίου, όταν έληξε η κανονική προθεσμία υποβολής.
Ο φόρος που έχει βεβαιωθεί μέχρι σήμερα είναι αυξημένος κατά περίπου 53,4 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά. Το 2024 ο φόρος εισοδήματος είχε διαμορφωθεί στα 5,069 δισ. ευρώ, ενώ η φετινή πορεία δείχνει ότι το τελικό ποσό θα κινηθεί σε ακόμη υψηλότερα επίπεδα.
Η ανοδική πορεία των φορολογικών εσόδων είναι εμφανής τα τελευταία χρόνια. Το 2022 είχαν βεβαιωθεί 3,207 δισ. ευρώ, το 2023 το ποσό αυξήθηκε στα 3,79 δισ. ευρώ, το 2024 ανήλθε σε 4,814 δισ. ευρώ και το 2025 έφτασε στα 5,069 δισ. ευρώ. Η νέα αύξηση αποδίδεται σε μια σειρά παραγόντων που επηρεάζουν τόσο τα δηλωθέντα εισοδήματα όσο και τον τρόπο υπολογισμού του φόρου.
Η ενίσχυση των ονομαστικών αποδοχών, λόγω της αύξησης του κατώτατου μισθού, της επαναφοράς των τριετιών και των υψηλότερων μέσων μισθών, οδήγησε αρκετούς φορολογουμένους σε ανώτερα φορολογικά κλιμάκια. Παράλληλα, οι αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις αύξησαν το συνολικό φορολογητέο εισόδημα για σημαντική μερίδα νοικοκυριών. Το αποτέλεσμα ήταν να προκύψουν υψηλότερες οφειλές κατά την εκκαθάριση των δηλώσεων.
Πώς επηρεάζει τους ελεύθερους επαγγελματίες
Ιδιαίτερη επίδραση έχει το σύστημα υπολογισμού με βάση το τεκμαρτό εισόδημα. Για περίπου 400.000 ελεύθερους επαγγελματίες, το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα για το φορολογικό έτος 2025 αυξήθηκε κατά περίπου 6%, φτάνοντας τα 12.320 ευρώ, από 11.620 ευρώ την προηγούμενη χρονιά.
Η αλλαγή αυτή σημαίνει ότι όσοι δήλωσαν πραγματικά εισοδήματα χαμηλότερα από το προβλεπόμενο ελάχιστο όριο φορολογήθηκαν με βάση το τεκμαρτό ποσό. Για τους συγκεκριμένους φορολογουμένους, ο τελικός φόρος εισοδήματος αυξήθηκε έως και 33,8% σε σχέση με πέρυσι.
Η εφαρμογή του τεκμαρτού εισοδήματος έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στους ελεύθερους επαγγελματίες, καθώς η φορολόγηση δεν συνδέεται αποκλειστικά με τα πραγματικά κέρδη που δηλώνονται. Αντίθετα, το ελάχιστο εισόδημα υπολογίζεται με βάση συγκεκριμένα κριτήρια, όπως η δραστηριότητα, τα έτη λειτουργίας, το ύψος των αποδοχών και άλλα δεδομένα που προβλέπει η νομοθεσία.
Περισσότερες ηλεκτρονικές διασταυρώσεις
Στην άνοδο των εσόδων συμβάλλει και η διεύρυνση των ηλεκτρονικών διασταυρώσεων. Η ΑΑΔΕ αξιοποιεί ολοένα και περισσότερα διαθέσιμα δεδομένα, συγκρίνοντας τις πληροφορίες που δηλώνουν οι φορολογούμενοι με τα στοιχεία που υπάρχουν στα ηλεκτρονικά αρχεία της φορολογικής διοίκησης.
Παράλληλα, η επέκταση των προσυμπληρωμένων δηλώσεων περιορίζει τα περιθώρια για παραλείψεις ή αποκλίσεις. Μισθοί, συντάξεις, τόκοι, εισοδήματα από ακίνητα και άλλα στοιχεία εμφανίζονται πλέον σε μεγάλο βαθμό προσυμπληρωμένα, γεγονός που διευκολύνει τη διαδικασία αλλά και ενισχύει τον έλεγχο της ακρίβειας των δηλώσεων.
Αυτόματη επιβολή προστίμων για εκπρόθεσμες δηλώσεις
Οι φορολογούμενοι που υποβάλλουν εκπρόθεσμα τις δηλώσεις τους μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με πρόστιμα, εφόσον από την εκκαθάριση προκύπτει φόρος άνω των 100 ευρώ. Από την επιβολή προστίμου εξαιρούνται, μεταξύ άλλων, οι εκπρόθεσμες δηλώσεις που υποβάλλονται για ανήλικο, καθώς και οι δηλώσεις γονέων για εισοδήματα ανήλικων τέκνων.
Η ΑΑΔΕ έχει ήδη ξεκινήσει να επιβάλλει αυτόματα τα πρόστιμα για εκπρόθεσμη υποβολή. Η διαδικασία εφαρμόστηκε αρχικά στα νομικά πρόσωπα και αναμένεται να επεκταθεί και στα φυσικά πρόσωπα το επόμενο διάστημα.
Τα πρόστιμα εκδίδονται και κοινοποιούνται ηλεκτρονικά μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη χειροκίνητη παρέμβαση της φορολογικής διοίκησης. Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται στη γενικότερη ψηφιοποίηση των φορολογικών διαδικασιών και στην προσπάθεια περιορισμού των καθυστερήσεων και των παραλείψεων.
Η άνοδος των εισοδημάτων, η εφαρμογή του τεκμαρτού εισοδήματος στους ελεύθερους επαγγελματίες και οι ενισχυμένοι ηλεκτρονικοί έλεγχοι διαμορφώνουν ένα πιο αυστηρό φορολογικό περιβάλλον. Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, ο φόρος εισοδήματος έχει ήδη φτάσει στα 5,1 δισ. ευρώ και αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω μετά την ολοκλήρωση της εκκαθάρισης των δηλώσεων.
