Στην εναέρια κυκλοφορία στρέφεται η ΑΑΔΕ για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου και της φοροδιαφυγής, αξιοποιώντας νέα ψηφιακά εργαλεία και προηγμένες μεθόδους ανάλυσης δεδομένων. Στόχος είναι να εντοπίζονται έγκαιρα ύποπτες κινήσεις αεροσκαφών, ιδιωτικών και εταιρικών, και να πραγματοποιούνται στοχευμένοι φορολογικοί και τελωνειακοί έλεγχοι.
Στο πλαίσιο των νέων ελεγκτικών διαδικασιών, η ΑΑΔΕ αποκτά πρόσβαση σε ειδική πλατφόρμα παρακολούθησης πτήσεων, η οποία θα παρέχει εικόνα για τις κινήσεις των αεροσκαφών σε πραγματικό χρόνο, εντός και εκτός του ελληνικού εναέριου χώρου. Η υπηρεσία θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα υφιστάμενα ελεγκτικά μέσα και θα επιτρέπει στις αρμόδιες υπηρεσίες να αξιολογούν γρήγορα δεδομένα που ενδέχεται να συνδέονται με παράνομη διακίνηση προϊόντων ή φορολογικές παραβάσεις.
Πώς θα λειτουργεί η πλατφόρμα παρακολούθησης αεροσκαφών
Η πλατφόρμα, για την οποία προβλέπεται ετήσια συνδρομή ύψους 5.580 ευρώ, αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το αμέσως επόμενο διάστημα. Μέσω αυτής, οι ελεγκτικές υπηρεσίες θα έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθούν τις διαδρομές και τις μεταβολές στην πορεία κάθε είδους αεροσκάφους.
Η παρακολούθηση θα αφορά ιδιωτικά αεροσκάφη, εταιρικά αεροσκάφη και άλλες πτητικές δραστηριότητες που μπορεί να παρουσιάζουν ενδιαφέρον για τις φορολογικές ή τελωνειακές αρχές. Τα δεδομένα θα αξιοποιούνται ως ένα πρώτο επίπεδο αξιολόγησης κινδύνου. Όταν εντοπίζεται ασυνήθιστη ή ασαφής ένδειξη, το σύστημα θα μπορεί να ενεργοποιεί σχετική ειδοποίηση, ώστε να εξετάζεται αν απαιτείται περαιτέρω έλεγχος.
Η πλατφόρμα δεν θα υποκαθιστά τον ελεγκτή, αλλά θα λειτουργεί ως «φίλτρο κινδύνου». Με αυτόν τον τρόπο, οι υπηρεσίες της ΑΑΔΕ θα μπορούν να επικεντρώνουν τους διαθέσιμους πόρους σε περιπτώσεις που εμφανίζουν αυξημένες ενδείξεις παραβατικότητας, αντί να πραγματοποιούν ελέγχους χωρίς προηγούμενη ανάλυση.
Μια μεμονωμένη πτήση ή ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο διαδρομών μπορεί να αποτελέσει αφορμή για διασταυρώσεις. Οι ελεγκτές θα εξετάζουν, μεταξύ άλλων, αν τα στοιχεία των πτήσεων συνάδουν με τις δηλωμένες δραστηριότητες φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων, καθώς και αν προκύπτουν ενδείξεις για τελωνειακές παραβάσεις ή λαθρεμπόριο.
ΔΕΟΣ και GIS στον σχεδιασμό των ελέγχων
Σε επόμενο στάδιο, η ΑΑΔΕ σχεδιάζει να εντάξει στις ελεγκτικές της μεθόδους και την πλατφόρμα γεωχωρικής επιχειρησιακής ανάλυσης GIS, δηλαδή τα Geographic Information Systems. Πρόκειται για τεχνολογία που συνδυάζει επιχειρησιακά δεδομένα με τη γεωγραφική τους θέση, προσφέροντας μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τις δραστηριότητες και τις σχέσεις που εξετάζονται.
Μέσω του GIS θα δημιουργηθεί ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον εποπτείας. Σε αυτό θα καταγράφονται, θα απεικονίζονται και θα αναλύονται οι δράσεις των ελεγκτών της Γενικής Διεύθυνσης Δυνάμεων Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών, γνωστής ως ΔΕΟΣ.
Η ΑΑΔΕ θα έχει έτσι στη διάθεσή της έναν ψηφιακό «χάρτη επιχειρήσεων» και ελεγκτικών ενεργειών. Τα δεδομένα από τις πτήσεις θα μπορούν να συνδυάζονται με άλλες πληροφορίες, όπως στοιχεία επιχειρηματικής δραστηριότητας, οικονομικές συναλλαγές, γεωγραφικές περιοχές υψηλού κινδύνου και προηγούμενα ευρήματα ελέγχων.
Ο συνδυασμός αυτός αναμένεται να ενισχύσει την ανάλυση κινδύνου. Για παράδειγμα, επαναλαμβανόμενες πτήσεις προς συγκεκριμένες περιοχές, ασυνήθιστες διαδρομές ή κινήσεις που δεν δικαιολογούνται από τη δηλωμένη δραστηριότητα μπορεί να αξιολογούνται μαζί με άλλα διαθέσιμα στοιχεία, ώστε να προκύπτει μια πιο σαφής εικόνα.
Τεχνητή νοημοσύνη και drones στους ελέγχους
Η φορολογική διοίκηση εξετάζει παράλληλα την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, των drones και προηγμένων συστημάτων ανάλυσης δικτύων κινδύνου. Η χρήση αυτών των τεχνολογιών θα μπορούσε να βοηθήσει στον εντοπισμό σχέσεων μεταξύ προσώπων, επιχειρήσεων, μετακινήσεων και περιοχών.
Με τη συνδυασμένη αξιοποίηση του GIS και της τεχνητής νοημοσύνης, τα δεδομένα από την «εναέρια χαρτογράφηση» θα μπορούν να αναλύονται ταχύτερα και με μεγαλύτερη ακρίβεια. Τα συστήματα θα μπορούν να εντοπίζουν επαναλαμβανόμενα μοτίβα, ασυνήθιστες συνδέσεις και σημεία που παρουσιάζουν αυξημένο ελεγκτικό ενδιαφέρον.
Η τεχνολογία, επομένως, δεν θα περιορίζεται στην απλή παρακολούθηση των κινήσεων. Θα λειτουργεί ως εργαλείο πρόβλεψης και ιεράρχησης των ελέγχων, επιτρέποντας στην ΑΑΔΕ να εντοπίζει νωρίτερα πιθανές περιπτώσεις φοροδιαφυγής και λαθρεμπορίου.
Η προηγούμενη εμπειρία από την παρακολούθηση πλοίων
Η νέα πρωτοβουλία για τα αεροσκάφη ακολουθεί την αξιοποίηση αντίστοιχης πλατφόρμας για την παρακολούθηση της ναυτικής κίνησης. Πριν από περίπου έναν χρόνο, η ΑΑΔΕ είχε εντάξει στα εργαλεία της την πλατφόρμα MarineTraffic Enterprise Plan, η οποία χρησιμοποιεί την τεχνολογία Automatic Identification System, γνωστή ως AIS.
Το AIS επιτρέπει την καταγραφή και τον εντοπισμό πλοίων, καθώς και τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με την πορεία, την ταχύτητα και τη θέση τους. Τα δεδομένα αυτά μπορούν να αξιοποιηθούν για την ανάλυση της ναυτιλιακής κίνησης και τον εντοπισμό ασυνήθιστων διαδρομών ή συμπεριφορών.
Με την προσθήκη της πλατφόρμας παρακολούθησης αεροσκαφών, η ΑΑΔΕ διευρύνει το ψηφιακό της οπλοστάσιο και δημιουργεί ένα πιο ολοκληρωμένο σύστημα εποπτείας μετακινήσεων. Η αξιοποίηση στοιχείων από αεροπλάνα και πλοία, σε συνδυασμό με το GIS και την τεχνητή νοημοσύνη, αναμένεται να ενισχύσει τους στοχευμένους ελέγχους και να συμβάλει στον περιορισμό του λαθρεμπορίου και της φοροδιαφυγής.
