Σενάριο επιδότησης στο πετρέλαιο θέρμανσης, η οποία μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 40 λεπτά ανά λίτρο, εξετάζει το οικονομικό επιτελείο ενόψει της έναρξης της νέας περιόδου διάθεσης στις 15 Οκτωβρίου. Η παρέμβαση στην αντλία θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά την τελική τιμή για τους καταναλωτές, σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς τιμές ενέργειας παραμένουν ιδιαίτερα ευμετάβλητες.
Οι οριστικές αποφάσεις δεν έχουν ακόμη ληφθεί. Το ύψος της επιδότησης, αλλά και ο χρόνος των σχετικών ανακοινώσεων, θα εξαρτηθούν από την πορεία του πετρελαίου Brent, τις τιμές του φυσικού αερίου και τις γενικότερες συνθήκες που θα επικρατούν στις ενεργειακές αγορές. Στόχος της κυβέρνησης είναι η τιμή διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης να διαμορφωθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, επίπεδο στο οποίο έκλεισε η προηγούμενη χειμερινή περίοδος.
Πετρέλαιο θέρμανσης: Το σενάριο της επιδότησης των 40 λεπτών
Με βάση τα σημερινά δεδομένα και εφόσον δεν υπάρξει κρατική παρέμβαση, το πετρέλαιο θέρμανσης εκτιμάται ότι θα μπορούσε να ξεκινήσει τη νέα περίοδο σε τιμή κοντά στα 2 έως 2,05 ευρώ το λίτρο. Ένα τέτοιο επίπεδο θα επιβάρυνε σημαντικά τα νοικοκυριά, ιδιαίτερα εκείνα που χρησιμοποιούν αποκλειστικά πετρέλαιο για τη θέρμανσή τους.
Το επικρατέστερο σχέδιο προβλέπει επιδότηση στην αντλία, η οποία ενδέχεται να φτάσει έως τα 40 λεπτά ανά λίτρο. Εφόσον εφαρμοστεί στο ανώτατο ύψος της, η τελική τιμή για τον καταναλωτή θα μπορούσε να υποχωρήσει περίπου στα 1,60-1,65 ευρώ το λίτρο. Η εξέλιξη αυτή θα προσέφερε ουσιαστική ανακούφιση, χωρίς ο καταναλωτής να χρειάζεται να υποβάλει ξεχωριστή αίτηση ή να αναμένει μεταγενέστερη καταβολή χρημάτων.
Ωστόσο, το ποσό της επιδότησης δεν έχει οριστικοποιηθεί. Το οικονομικό επιτελείο θα αξιολογήσει την τιμή του Brent κατά την περίοδο των ανακοινώσεων, καθώς και το συνολικό κόστος της παρέμβασης για τον κρατικό προϋπολογισμό. Οι μεταβολές στις διεθνείς αγορές είναι συνεχείς, γεγονός που καθιστά δύσκολη την πρόβλεψη της τελικής τιμής στην ελληνική αγορά.
Το πετρέλαιο Brent κινείται κοντά στα 102 δολάρια το βαρέλι, ενώ η τιμή του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου διαμορφώνεται περίπου στα 74 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Οι συγκεκριμένοι δείκτες επηρεάζουν άμεσα ή έμμεσα το κόστος των καυσίμων και της ενέργειας στην Ευρώπη, αυξάνοντας την αβεβαιότητα για την πορεία των τιμών τους επόμενους μήνες.
Πώς υπολογίζεται η τελική τιμή
Στην τιμή του πετρελαίου θέρμανσης περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης και ο ΦΠΑ. Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης ανέρχεται σε 280 ευρώ ανά χιλιόλιτρο, δηλαδή σε 28 λεπτά ανά λίτρο, για την περίοδο από τις 15 Οκτωβρίου έως και τις 30 Απριλίου. Στη συνέχεια προστίθεται ΦΠΑ 24%, ο οποίος επιβαρύνει περαιτέρω την τελική τιμή που καταβάλλει ο καταναλωτής.
Η σχεδιαζόμενη επιδότηση έχει ως βασικό στόχο να αντισταθμίσει μέρος της επιβάρυνσης που προκαλούν ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης και ο αναλογούν ΦΠΑ. Με αυτόν τον τρόπο, το κράτος θα επιχειρήσει να συγκρατήσει την τιμή στην αντλία και να μειώσει το κόστος θέρμανσης για τα νοικοκυριά κατά την έναρξη της χειμερινής περιόδου.
Πώς εξετάζεται να χορηγηθεί η επιδότηση
Το υπό εξέταση μοντέλο προβλέπει ότι η επιδότηση θα παρέχεται απευθείας στην αντλία και θα αφορά όλους τους καταναλωτές, χωρίς εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια. Αυτό σημαίνει ότι η έκπτωση θα εφαρμόζεται κατά την αγορά του πετρελαίου θέρμανσης, μειώνοντας άμεσα το ποσό που θα καταβάλλει ο καταναλωτής στο πρατήριο.
Παράλληλα, εξετάζεται η επιδότηση να ισχύσει για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και όχι για ολόκληρη τη χειμερινή περίοδο. Η διάρκεια της παρέμβασης θα εξαρτηθεί από την πορεία των τιμών και από τα δημοσιονομικά περιθώρια. Εάν οι διεθνείς τιμές αποκλιμακωθούν, το μέτρο ενδέχεται να περιοριστεί χρονικά. Αντίθετα, μια νέα έντονη άνοδος στις αγορές θα μπορούσε να οδηγήσει σε παράταση ή επανεξέταση της παρέμβασης.
Σύμφωνα με το σχέδιο, κάθε συναλλαγή θα καταγράφεται ηλεκτρονικά από την ΑΑΔΕ. Ο καταναλωτής θα ταυτοποιείται μέσω ειδικού κωδικού κατά την αγορά του πετρελαίου, ώστε να ελέγχονται οι ποσότητες και να περιορίζονται οι πιθανότητες καταχρηστικών πρακτικών. Η διαδικασία παρουσιάζει ομοιότητες με το μοντέλο που εφαρμόζεται για την επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο αγροτικό πετρέλαιο.
Η διαφορά από το επίδομα θέρμανσης
Η επιδότηση στην αντλία δεν πρέπει να συγχέεται με το επίδομα θέρμανσης. Πρόκειται για δύο διαφορετικά μέτρα, με διαφορετικό τρόπο χορήγησης και διαφορετικούς δικαιούχους.
Η οριζόντια επιδότηση στο πετρέλαιο θέρμανσης θα ενσωματώνεται απευθείας στη λιανική τιμή και θα αφορά όλους τους καταναλωτές, ανεξάρτητα από το εισόδημα ή την περιουσιακή τους κατάσταση. Αντίθετα, το επίδομα θέρμανσης θα εξακολουθήσει να καταβάλλεται με βάση εισοδηματικά, περιουσιακά και άλλα κριτήρια. Επομένως, ένα νοικοκυριό μπορεί να επωφεληθεί από τη χαμηλότερη τιμή στην αντλία, χωρίς αυτό να σημαίνει αυτομάτως ότι δικαιούται και το επίδομα θέρμανσης.
Μικρή αποκλιμάκωση στο πετρέλαιο κίνησης
Στην αγορά καυσίμων, η τιμή της αμόλυβδης βενζίνης αναμένεται να παραμείνει σε γενικές γραμμές σταθερή. Σε ορισμένα πρατήρια ενδέχεται να καταγραφούν μικρές μειώσεις της τάξης του ενός έως δύο λεπτών ανά λίτρο, χωρίς όμως να προβλέπεται σημαντική αλλαγή στη μέση τιμή.
Πιο αισθητή αναμένεται να είναι η αποκλιμάκωση στο πετρέλαιο κίνησης. Η συνολική μείωση υπολογίζεται περίπου στα τέσσερα λεπτά ανά λίτρο, με δύο λεπτά να περνούν άμεσα στις τιμές και ακόμη δύο να ακολουθούν έως την Παρασκευή.
Αβεβαιότητα και για το ηλεκτρικό ρεύμα
Ανοδικά κινείται και η χονδρεμπορική τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος. Παρά την εξέλιξη αυτή, μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να εξετάζεται επιδότηση για τον Οκτώβριο, ακόμη και στην περίπτωση που υπάρξουν αυξήσεις στα κυμαινόμενα τιμολόγια.
Το οικονομικό επιτελείο λαμβάνει υπόψη την ύπαρξη σταθερών τιμολογίων σε χαμηλότερες τιμές, τα οποία προσφέρουν εναλλακτική επιλογή στα νοικοκυριά. Οι τελικές αποφάσεις, πάντως, θα εξαρτηθούν από την εξέλιξη της ενεργειακής κρίσης, τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τις διακυμάνσεις στις διεθνείς αγορές.
Σε αυτό το περιβάλλον, το πετρέλαιο θέρμανσης βρίσκεται στο επίκεντρο των κυβερνητικών σχεδιασμών. Η επιδότηση έως 40 λεπτά στην αντλία θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά την αρχική επιβάρυνση των καταναλωτών, όμως το τελικό ποσό, η διάρκεια και οι προϋποθέσεις εφαρμογής αναμένεται να καθοριστούν από τις τιμές ενέργειας και τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια.
