Η αγορά του ελαιολάδου σταδιακά στη νέα ελαιοκομική περίοδο, με τις πρώτες εκτιμήσεις να δημιουργούν συγκρατημένη αισιοδοξία για την επάρκεια της παραγωγής. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι οι ποσότητες σε ολόκληρη τη λεκάνη της Μεσογείου αναμένεται να είναι αρκετές για να καλύψουν τη ζήτηση, γεγονός που μπορεί να λειτουργήσει ανασταλτικά για μια νέα μεγάλη άνοδο των τιμών.
Το βασικό ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: σε τι τιμή θα φτάσει ο τενεκές με το νέο ελαιόλαδο; Η απάντηση δεν είναι ακόμη οριστική, καθώς η τελική εικόνα θα εξαρτηθεί από την παραγωγή ανά περιοχή, την ποιότητα του καρπού, τις αποδόσεις στα ελαιοτριβεία και τη διαμόρφωση της ζήτησης στην Ελλάδα και τις διεθνείς αγορές.
Ελαιόλαδο: Πού αναμένεται να διαμορφωθεί η τιμή παραγωγού
Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, η συνολική παραγωγή ελαιολάδου στη Μεσόγειο υπολογίζεται μεταξύ 3 και 3,2 εκατομμυρίων τόνων. Η πρόβλεψη αυτή αφορά τις βασικές ελαιοπαραγωγικές χώρες και αναμένεται να αποσαφηνιστεί περισσότερο μέσα στον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο, όταν θα έχει προχωρήσει η συγκομιδή και θα είναι διαθέσιμα πιο αξιόπιστα στοιχεία.
Για το ελληνικό έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, το επικρατέστερο σενάριο τοποθετεί την αρχική τιμή παραγωγού περίπου στα 3,80 έως 4,20 ευρώ το κιλό. Πρόκειται για μια ενδεικτική εκτίμηση, η οποία μπορεί να διαφοροποιηθεί σημαντικά ανάλογα με τις συνθήκες που θα επικρατήσουν σε κάθε περιοχή.
Παράγοντες της αγοράς δεν αποκλείουν, μάλιστα, ένα ευρύτερο εύρος τιμών, από 3,60 έως 4,40 ευρώ το κιλό. Η διακύμανση αυτή μπορεί να εξηγηθεί από αρκετούς παράγοντες, όπως:
– Η περιοχή παραγωγής και η τοπική προσφορά.
– Η ποιότητα του ελαιολάδου και η οξύτητά του.
– Η ποικιλία της ελιάς και η απόδοση του καρπού.
– Η διαθέσιμη ποσότητα και ο ρυθμός συγκομιδής.
– Η ζήτηση από τυποποιητικές επιχειρήσεις και εμπόρους.
– Οι διεθνείς τιμές και η παραγωγή σε Ισπανία, Ιταλία και άλλες χώρες.
Ιδιαίτερη σημασία θα έχει και η ποιότητα της φετινής σοδειάς. Ελαιόλαδα με χαμηλή οξύτητα, καλά οργανοληπτικά χαρακτηριστικά και σωστή αποθήκευση είναι πιθανό να πωλούνται σε υψηλότερες τιμές σε σχέση με προϊόντα χαμηλότερης κατηγορίας.
Από την τιμή παραγωγού στην τελική τιμή του ελαιολάδου
Η τιμή που λαμβάνει ο παραγωγός δεν ταυτίζεται με την τιμή που βλέπει ο καταναλωτής στο ράφι ή στην αγορά. Από το χωράφι μέχρι την τελική συσκευασία μεσολαβούν αρκετά στάδια και κόστη.
Σε επίπεδο λίτρου, η τιμή παραγωγού υπολογίζεται περίπου από 3,50 έως 3,85 ευρώ, ανάλογα με την πυκνότητα και τα χαρακτηριστικά του προϊόντος. Στη συνέχεια προστίθενται τα έξοδα μεταφοράς, αποθήκευσης, τυποποίησης και συσκευασίας, καθώς και τα εμπορικά περιθώρια των επιχειρήσεων. Στην τελική τιμή συνυπολογίζεται και ο ΦΠΑ.
Επομένως, ακόμη και αν η τιμή παραγωγού παραμείνει σταθερή ή παρουσιάσει μικρή υποχώρηση, το κόστος στο ράφι δεν είναι βέβαιο ότι θα μειωθεί στον ίδιο βαθμό. Τα έξοδα λειτουργίας, η ενέργεια, τα υλικά συσκευασίας και οι μεταφορές εξακολουθούν να επιβαρύνουν την αλυσίδα εμπορίας.
Σε τι τιμή θα φτάσει ο τενεκές
Η τιμή του τενεκέ επηρεάζεται άμεσα από την τιμή παραγωγού, αλλά και από το αν πρόκειται για προϊόν απευθείας από παραγωγό, για επώνυμο τυποποιημένο ελαιόλαδο ή για προϊόν που διατίθεται μέσω εμπορικού δικτύου.
Στα σούπερ μάρκετ, το επώνυμο ελαιόλαδο της προηγούμενης σοδειάς πωλείται σήμερα κατά μέσο όρο κοντά στα 7 ευρώ το λίτρο. Με βάση αυτή την τιμή, ένας τενεκές των 17 λίτρων μπορεί να ξεπερνά τα 110 ευρώ, ανάλογα με την εταιρεία, την ποιότητα, την προσφορά και τα χαρακτηριστικά της συσκευασίας.
Για τη νέα σοδειά, οι πρώτες ενδείξεις οδηγούν στην εκτίμηση ότι ο παραδοσιακός τενεκές θα κινηθεί χαμηλότερα από τα περσινά επίπεδα, εφόσον επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις για επαρκείς ποσότητες. Δεν αποκλείεται, επομένως, η τιμή να παρουσιάσει αποκλιμάκωση, ιδιαίτερα στις απευθείας πωλήσεις από παραγωγούς προς καταναλωτές.
Ωστόσο, δεν θα έχουν όλοι οι τενεκέδες την ίδια τιμή. Ένα εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο υψηλής ποιότητας, από συγκεκριμένη περιοχή και με χαμηλή οξύτητα, μπορεί να διατίθεται ακριβότερα. Αντίθετα, ένα προϊόν μεγαλύτερης ποσότητας, χωρίς επώνυμη συσκευασία ή με χαμηλότερα χαρακτηριστικά, ενδέχεται να προσφέρεται σε πιο ανταγωνιστική τιμή.
Πότε θα υπάρξει πιο ξεκάθαρη εικόνα
Ασφαλέστερα συμπεράσματα αναμένονται κατά τη διάρκεια του Οκτωβρίου, όταν θα ξεκινήσουν να διαμορφώνονται οι πρώτες σταθερές τιμές στα ελαιοτριβεία. Τότε θα φανεί αν οι αρχικές προβλέψεις για την παραγωγή επιβεβαιώνονται και αν η ποιότητα του καρπού ανταποκρίνεται στις προσδοκίες.
Η εξέλιξη των τιμών θα εξαρτηθεί επίσης από τον καιρό, τον ρυθμό συγκομιδής και τη στάση των παραγωγών. Εάν υπάρξει αυξημένη προσφορά στην αρχή της περιόδου, μπορεί να ασκηθούν πιέσεις στις τιμές. Αντίθετα, περιορισμένη παραγωγή σε συγκεκριμένες περιοχές ή υψηλή ζήτηση για ποιοτικό έξτρα παρθένο ελαιόλαδο μπορεί να συγκρατήσει τις τιμές σε υψηλότερα επίπεδα.
Με τα σημερινά δεδομένα, το βασικό σενάριο δείχνει μια ηπιότερη αγορά σε σχέση με την περσινή, χωρίς όμως να μπορεί να αποκλειστεί η τοπική διαφοροποίηση. Για το πόσο θα κοστίσει τελικά ο τενεκές, οι πιο αξιόπιστες απαντήσεις θα δοθούν όταν ξεκινήσει ουσιαστικά η νέα εμπορική περίοδος και καταγραφούν οι πρώτες πραγματικές συναλλαγές.
