Με μια άσκηση όχι μόνο συγκράτησης των ενεργειακών τιμών αλλά και αυστηρής διαχείρισης των τελευταίων δημοσιονομικών εφεδρειών μοιάζουν τα μέτρα που αναμένεται να ανακοινώσει το οικονομικό επιτελείο, καθώς η κυβέρνηση θέλει να βάλει φρένο στο ράλι στο πετρέλαιο θέρμανσης και στο ντίζελ χωρίς να ανοίξει μια νέα, ανεξέλεγκτη τρύπα στον προϋπολογισμό.
Και αυτό διότι τα μέτρα για τις ενεργειακές τιμές δεν θα πληρωθούν από κάποιον ανεξάντλητο κουμπαρά, αλλά από ένα αρκετά περιορισμένο υπόλοιπο, το οποίο πρέπει να μοιραστεί ανάμεσα στη θέρμανση, στο πετρέλαιο κίνησης και στις πιθανές επόμενες ανάγκες ενός χειμώνα που ακόμη δεν έχει αρχίσει και που προμηνύεται ιδιαιτέρως… δύσκολος.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ήδη προαναγγείλει ότι το πετρέλαιο θέρμανσης θα βγει στην αγορά στις 15 Οκτωβρίου σε τιμή «πολύ χαμηλότερα» από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, με συνδυασμένη παρέμβαση κράτους και διυλιστηρίων, ενώ θα υπάρξει και οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης. Παράλληλα, έχει «κλειδώσει» η επέκταση της επιδότησης στο ντίζελ και για τον Οκτώβριο, ενώ προς το παρόν η βενζίνη μένει εκτός.
Ο «κουμπαράς» του Απριλίου και η ΔΕΘ
Τον Απρίλιο, όταν έγινε η πρώτη μεγάλη συζήτηση για τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο, το υπουργείο Οικονομικών υπολόγιζε ότι υπήρχε περιθώριο περίπου 250 εκατ. ευρώ για νέα μέτρα το 2026 και περίπου 1 δισ. ευρώ για το 2027.
Μέχρι τη ΔΕΘ η εικόνα είχε βελτιωθεί. Πρόσθετα έσοδα από την επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, το ψηφιακό τέλος συναλλαγής και τα τέλη ταξινόμησης, μετά και την αφαίρεση του κόστους των παρεμβάσεων στις συντάξεις χηρείας, ανέβασαν τον υπολογιζόμενο χώρο περίπου στα 300 εκατ. ευρώ για το 2026 και στα 1,25 δισ. ευρώ για το 2027.
Ωστόσο, αυτά τα χρήματα δεν παρέμειναν άθικτα καθώς στη Θεσσαλονίκη ανακοινώθηκε νέο πακέτο μη θεσμοθετημένων μέτρων, συνολικού κόστους 605 εκατ. ευρώ για το 2026 και 2,2 δισ. ευρώ για το 2027. Μέρος της αύξησης του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων καλύπτεται μέσω της ρήτρας διαφυγής για την ενεργειακή κρίση, ενώ στον σχεδιασμό του Απριλίου είχαν ήδη προβλεφθεί περίπου 550 εκατ. ευρώ για μέτρα του 2027.
Τα χρήματα που έχουν ήδη φύγει
Πηγές του ΥΠΟΙΚ περιγράφουν στο newsit.gr πως από έναν αρχικό χώρο της τάξης του 1 δισ. ευρώ έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί περίπου 800 εκατ. ευρώ, ενώ ακολούθησε η συνέχιση της επιδότησης στο diesel, απορροφώντας και άλλα χρήματα.
Το τελευταίο έχει σημασία, καθώς μόνο η επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης έχει κοστίσει από τον Απρίλιο έως τον Σεπτέμβριο περίπου 211 εκατ. ευρώ. Για τον Σεπτέμβριο το κόστος υπολογίστηκε κοντά στα 30 εκατ. ευρώ, ενώ η ίδια επιδότηση –8 λεπτά προ ΦΠΑ και περίπου 10 λεπτά στην τελική τιμή– σχεδιάζεται να συνεχιστεί και τον Οκτώβριο.
Αυτό σημαίνει ότι η κυβέρνηση δεν έχει την πολυτέλεια να αντιμετωπίσει την ενεργειακή ακρίβεια μόνο με επιδοτήσεις που πληρώνονται από τον προϋπολογισμό.
Πώς θα μοιραστεί ο «λογαριασμός»
Γι’ αυτό και το μοντέλο που προκρίνεται έχει περισσότερα από μια πηγές χρηματοδότησης
Στο πετρέλαιο θέρμανσης ένα μέρος της διαφοράς θα αναλάβει το κράτος και ένα μέρος τα διυλιστήρια, μέσω έκπτωσης στη διυλιστηριακή τιμή. Με τα σημερινά επίπεδα των διεθνών τιμών, χωρίς παρέμβαση η τιμή εκκίνησης εκτιμάται κοντά ή και πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο, γεγονός που σημαίνει ότι για να πέσει κάτω από τα 1,75 ευρώ απαιτείται παρέμβαση τουλάχιστον 25 λεπτών ανά λίτρο.
Το αυξημένο επίδομα θέρμανσης είναι το δεύτερο εργαλείο, καθώς αντί να επιδοτείται εξ ολοκλήρου κάθε λίτρο καυσίμου, μεγαλύτερο μέρος της ενίσχυσης μπορεί να κατευθυνθεί απευθείας στα νοικοκυριά.
Το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους αποτελεί το τρίτο κομμάτι. Δεν απαιτεί άμεση δημοσιονομική δαπάνη, αλλά επιχειρεί να εμποδίσει τη διεθνή άνοδο των τιμών να μετατραπεί σε ακόμη μεγαλύτερη επιβάρυνση μέσα στην αλυσίδα εμπορίας και λιανικής.
Ακριβή λύση ο ΕΦΚ
Η πιο πολυσυζητημένη παρέμβαση, πάντως, παραμένει ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης.
Στο πετρέλαιο θέρμανσης ο ΕΦΚ της χειμερινής περιόδου ανέρχεται στα 28 λεπτά το λίτρο και αποφέρει στο Δημόσιο περίπου 300 εκατ. ευρώ. Ακόμη και μια σχετικά περιορισμένη μείωσή του συνεπώς σημαίνει απώλεια σημαντικών φορολογικών εσόδων.
Για αυτό η Αθήνα συνδέει μια τέτοια απόφαση με τις Βρυξέλλες. Το σενάριο που εξετάζεται είναι να δοθεί δημοσιονομική ευελιξία στα κράτη-μέλη για προσωρινές φορολογικές παρεμβάσεις στην ενέργεια, ώστε το κόστος να μη βαραίνει με τον ίδιο τρόπο τις εθνικές οροφές δαπανών. Χωρίς αυτή την ευρωπαϊκή κάλυψη, η μείωση του ΕΦΚ είναι πολύ ακριβότερη επιλογή από μια προσωρινή και στοχευμένη επιδότηση.
Πηγή: www.newsit.gr
