Ένα μικρό μαγνητάκι-σουβενίρ αξίας μόλις 2 ευρώ στάθηκε αρκετό για να επιβληθεί πρόστιμο 1.000 ευρώ σε επιχείρηση που δραστηριοποιείται στον χώρο των ειδών δώρου. Η υπόθεση αφορά τη μη έκδοση απόδειξης και αναδεικνύει με χαρακτηριστικό τρόπο ότι, για τη φορολογική νομοθεσία, η αξία ενός προϊόντος δεν καθορίζει από μόνη της το ύψος της κύρωσης.
Το περιστατικό σημειώθηκε την Κυριακή 22 Δεκεμβρίου 2024, κατά τις απογευματινές ώρες, σε περίπτερο με αναμνηστικά και είδη δώρου στον χώρο του «Μύλου των Ξωτικών». Εκείνη τη στιγμή, ελεγκτές της φορολογικής διοίκησης βρίσκονταν ήδη στο σημείο και παρακολούθησαν μια πελάτισσα να καταβάλλει 2 ευρώ για την αγορά ενός μαγνήτη με απεικόνιση του δημοφιλούς θεματικού πάρκου.
Ωστόσο, σύμφωνα με την έκθεση ελέγχου, η συναλλαγή ολοκληρώθηκε χωρίς να εκδοθεί απόδειξη από την ταμειακή μηχανή. Η παράβαση καταγράφηκε αμέσως και το μικρής αξίας σουβενίρ οδήγησε τελικά σε μια ιδιαίτερα υψηλή φορολογική επιβάρυνση για την επιχείρηση.
Το σουβενίρ των 2 ευρώ και ο έλεγχος
Μετά την ολοκλήρωση της συναλλαγής, οι ελεγκτές γνωστοποίησαν την ιδιότητά τους στην υπεύθυνη πωλήτρια. Παρουσίασαν την εντολή ελέγχου και τις υπηρεσιακές τους ταυτότητες, ενώ στη συνέχεια ζήτησαν την έκδοση ενδεικτικής απόδειξης, καθώς και το ημερήσιο δελτίο «Χ» της ταμειακής μηχανής.
Η εικόνα που είχαν σχηματίσει οι ελεγκτές ήταν σαφής: είχε πραγματοποιηθεί πώληση προϊόντος, είχε καταβληθεί το αντίστοιχο ποσό από την πελάτισσα, αλλά δεν είχε εκδοθεί το προβλεπόμενο φορολογικό παραστατικό. Η μη έκδοση απόδειξης, ακόμη και για μια συναλλαγή μόλις 2 ευρώ, θεωρείται φορολογική παράβαση και επισύρει πρόστιμο που δεν συνδέεται αποκλειστικά με την τιμή του προϊόντος.
Αυτό ήταν το σημείο στο οποίο το μικρό μαγνητάκι μετατράπηκε από ένα απλό αναμνηστικό σε αφορμή για την επιβολή μιας πολύ αυστηρής κύρωσης.
Η εκδοχή της επιχείρησης για την αλλαγή προϊόντος
Η επιχείρηση αμφισβήτησε τα συμπεράσματα του ελέγχου. Η υπεύθυνη υποστήριξε ότι δεν επρόκειτο για νέα πώληση, αλλά για αλλαγή προϊόντος.
Σύμφωνα με τη θέση της επιχείρησης, η πελάτισσα είχε επιστρέψει ένα άλλο είδος για το οποίο είχε ήδη εκδοθεί απόδειξη και το αντικατέστησε με το μαγνητάκι, ίδιας αξίας. Κατά την ίδια εκδοχή, δεν καταβλήθηκαν νέα χρήματα στο ταμείο. Για τον λόγο αυτό, η πωλήτρια θεώρησε ότι δεν χρειαζόταν να εκδοθεί νέα απόδειξη, καθώς μια ακόμη καταχώριση θα δημιουργούσε αναντιστοιχία και πιθανό ταμειακό έλλειμμα.
Η επιχείρηση υποστήριξε, επομένως, ότι δεν υπήρχε πρόθεση απόκρυψης συναλλαγής, αλλά λανθασμένος χειρισμός μιας αλλαγής προϊόντος.
Οι ελεγκτές, όμως, κατέγραψαν διαφορετικά τα γεγονότα. Όπως αναφέρεται στην έκθεση, είδαν την πελάτισσα να καταβάλλει εκείνη τη στιγμή το ποσό των 2 ευρώ. Επιπλέον, όταν ζήτησαν το πιστωτικό στοιχείο που προβλέπεται σε περίπτωση επιστροφής ή αλλαγής προϊόντος, ενημερώθηκαν ότι αυτό δεν είχε εκδοθεί.
Ποια διαδικασία απαιτείται σε περίπτωση αλλαγής
Ακόμη και αν γινόταν δεκτό ότι επρόκειτο για αλλαγή προϊόντος ίσης αξίας, η διαδικασία δεν μπορούσε να παρακαμφθεί. Η επιχείρηση όφειλε πρώτα να εκδώσει πιστωτικό στοιχείο για το προϊόν που επιστράφηκε και στη συνέχεια να εκδώσει νέα απόδειξη για το προϊόν που παραδόθηκε στην πελάτισσα.
Η φορολογική νομοθεσία απαιτεί να αποτυπώνεται με σαφήνεια κάθε κίνηση που επηρεάζει τις πωλήσεις και τα ταμειακά δεδομένα μιας επιχείρησης. Η επιστροφή, η αντικατάσταση και η νέα παράδοση προϊόντος πρέπει να καταγράφονται με τα κατάλληλα παραστατικά, ανεξάρτητα από το αν προκύπτει τελικά επιπλέον πληρωμή.
Με άλλα λόγια, η απουσία νέας χρηματικής εισροής δεν σημαίνει ότι μπορεί να παραλειφθεί η έκδοση των απαραίτητων φορολογικών στοιχείων.
Πώς τα 2 ευρώ έγιναν πρόστιμο 1.000 ευρώ
Η αξία του μαγνήτη ανερχόταν σε 2 ευρώ, εκ των οποίων 1,61 ευρώ αντιστοιχούσαν στην καθαρή αξία του προϊόντος και 0,39 ευρώ στον ΦΠΑ. Ωστόσο, το πρόστιμο για τη μη έκδοση απόδειξης δεν υπολογίστηκε απλώς με βάση τα 39 λεπτά του ΦΠΑ.
Η σχετική κύρωση υπολογίζεται ως ποσοστό του ΦΠΑ που αναλογεί στη συναλλαγή, αλλά προβλέπεται και ελάχιστο ποσό προστίμου, το οποίο στη συγκεκριμένη περίπτωση ανερχόταν σε 500 ευρώ. Έτσι, ακόμη και όταν ο αναλογών ΦΠΑ είναι ελάχιστος, η παράβαση δεν μπορεί να τιμωρηθεί με ποσό χαμηλότερο από το προβλεπόμενο κατώτατο όριο.
Η υπόθεση, όμως, δεν σταμάτησε εκεί. Από τον έλεγχο των ηλεκτρονικών συστημάτων της φορολογικής διοίκησης προέκυψε ότι η επιχείρηση είχε υποπέσει σε παρόμοια παράβαση κατά την προηγούμενη πενταετία. Ως αποτέλεσμα, θεωρήθηκε ότι υπήρχε πρώτη υποτροπή.
Σε περίπτωση υποτροπής, το ελάχιστο πρόστιμο διπλασιάζεται. Έτσι, τα 500 ευρώ έγιναν 1.000 ευρώ, παρότι η επίμαχη συναλλαγή αφορούσε ένα μαγνητάκι αξίας μόλις 2 ευρώ.
Η προσφυγή στη ΔΕΔ και η τελική απόφαση
Η επιχείρηση προσέφυγε στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, ζητώντας την ακύρωση του προστίμου. Υποστήριξε τη δική της εκδοχή για την αλλαγή προϊόντος, όμως δεν προσκόμισε στοιχεία ικανά να ανατρέψουν όσα είχαν καταγραφεί από τους ελεγκτές.
Με την απόφαση 1475/2025, η ΔΕΔ απέρριψε την προσφυγή. Κατά συνέπεια, το πρόστιμο των 1.000 ευρώ παρέμεινε σε ισχύ.
Η υπόθεση με το σουβενίρ των 2 ευρώ αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της σημασίας που έχει η αυστηρή τήρηση των φορολογικών διαδικασιών. Για τις επιχειρήσεις, κάθε συναλλαγή πρέπει να συνοδεύεται από το σωστό παραστατικό, είτε πρόκειται για πώληση είτε για επιστροφή και αλλαγή προϊόντος. Το μικρό μαγνητάκι μπορεί να κόστιζε μόλις 2 ευρώ, όμως η παράλειψη της απόδειξης, σε συνδυασμό με την προηγούμενη παράβαση, οδήγησε τελικά σε πρόστιμο 1.000 ευρώ.
