Η εκρίζωση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο αποτελεί την απόλυτη προτεραιότητα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, όπως τόνισε στη Βουλή ο Υφυπουργός Θανάσης Καββαδάς. Απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση του ανεξάρτητου βουλευτή Νάσου Ηλιόπουλου, ο Υφυπουργός παρουσίασε τα μέτρα για τον περιορισμό της νόσου, την ενίσχυση των κτηνοτρόφων και την προστασία της τοπικής κτηνοτροφίας.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι όλες οι διαθέσιμες δυνάμεις της Πολιτείας έχουν κινητοποιηθεί, καθώς η διαχείριση μιας τόσο απαιτητικής επιζωοτίας απαιτεί ταχύτητα, συντονισμό και αυστηρή τήρηση των επιστημονικών πρωτοκόλλων.
Αφθώδης πυρετός στη Λέσβο: Ανοίγει η πλατφόρμα για τις αποζημιώσεις
Έως την Παρασκευή αναμένεται να ανοίξει η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την καταβολή αποζημιώσεων σε περισσότερους από 104 κτηνοτρόφους, οι οποίοι επλήγησαν από τα μέτρα αντιμετώπισης της νόσου. Οι αποζημιώσεις αφορούν περίπου 20.000 ζώα που θανατώθηκαν στη Λέσβο, στο πλαίσιο των προβλεπόμενων υγειονομικών διαδικασιών.
Μέχρι σήμερα έχουν διατεθεί συνολικά 7,464 εκατ. ευρώ για:
– τις αποζημιώσεις των θανατωθέντων ζώων,
– την απώλεια εισοδήματος των κτηνοτρόφων,
– τη στήριξη των τυροκομικών επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με τον κ. Καββαδά, προβλέπεται επίσης η καταβολή αποζημίωσης για το υπόλοιπο 50% της απώλειας εισοδήματος κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026. Τα ποσά αυτά είναι αφορολόγητα, ανεκχώρητα και ακατάσχετα, ώστε να καταλήξουν στους δικαιούχους χωρίς πρόσθετες επιβαρύνσεις ή παρακρατήσεις.
Για πρώτη φορά, μάλιστα, έχει θεσμοθετηθεί ειδική αποζημίωση για το γάλα που δεν κατέστη δυνατό να διατεθεί στην αγορά λόγω της επιζωοτίας. Παράλληλα, σχεδόν ολοκληρωμένη είναι και η κοινή υπουργική απόφαση για τη στήριξη των κτηνοτρόφων ως προς το κόστος των ζωοτροφών. Οι δύο σχετικές διαδικασίες αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί έως το τέλος Σεπτεμβρίου.
Πάνω από το 80% των εκτροφών έχει ιχνηλατηθεί
Κεντρικός στόχος του ΥΠΑΑΤ παραμένει η ολοκλήρωση της ιχνηλάτησης σε ολόκληρο το νησί και η εκρίζωση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο. Μέχρι σήμερα έχει ολοκληρωθεί η ιχνηλάτηση σε ποσοστό άνω του 80% των εκτροφών, ενώ απομένουν περίπου 300 μονάδες προς έλεγχο.
Στο πεδίο επιχειρούν περισσότεροι από 40 κτηνίατροι και γεωπόνοι. Συνολικά, 23 ομάδες αποτελούμενες από δύο άτομα πραγματοποιούν δειγματοληψίες και ελέγχους στις εκτροφές. Η διαδικασία θεωρείται κρίσιμη, καθώς η πλήρης εικόνα της διασποράς της νόσου είναι απαραίτητη για τη λήψη στοχευμένων μέτρων και την αποτροπή νέων κρουσμάτων.
«Έχουμε έναν ξεκάθαρο στόχο: να ολοκληρώσουμε την ιχνηλάτηση στο 100% το ταχύτερο δυνατό και να οδηγηθούμε στην εκρίζωση της νόσου», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Υφυπουργός.
Ο ρόλος του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας
Απαντώντας στην κριτική για την ανάθεση του επιχειρησιακού συντονισμού στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ο κ. Καββαδάς διευκρίνισε ότι το ΥΠΕΘΑ δεν υποκαθιστά το ΥΠΑΑΤ. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης διατηρεί την αποκλειστική ευθύνη για τη στρατηγική αντιμετώπισης, τα υγειονομικά πρωτόκολλα και τις κτηνιατρικές αποφάσεις.
Όπως σημείωσε, η αξιοποίηση των Ενόπλων Δυνάμεων δεν αποτελεί παραδοχή αδυναμίας, αλλά απόφαση ευθύνης, ώστε να χρησιμοποιηθούν όλες οι διαθέσιμες κρατικές δυνάμεις. Το ΥΠΕΘΑ είχε διαθέσει εξαρχής 15 κτηνιάτρους στη Λέσβο, ενώ με νέα νομοθετική ρύθμιση ανώτατος αξιωματικός των Ενόπλων Δυνάμεων ανέλαβε τον συντονισμό των επιχειρήσεων στο πεδίο.
Ο Υφυπουργός ανέφερε ακόμη ότι τοπικές διαφωνίες, καθυστερήσεις και ολιγωρίες κατέστησαν αναγκαία τη συγκεκριμένη ρύθμιση. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Βορείου Αιγαίου για παύση των θανατώσεων και των ιχνηλατήσεων. Όπως τόνισε, η απόφαση αυτή δημιουργεί σοβαρά προβλήματα, καθώς υπάρχουν τουλάχιστον 13 μολυσμένες εκτροφές στις οποίες δεν έχουν ληφθεί τα προβλεπόμενα μέτρα. Ο κ. Καββαδάς τις χαρακτήρισε «υγειονομικές βόμβες» και ζήτησε την άμεση ανάκληση της απόφασης. Η νομιμότητά της εξετάζεται από την αρμόδια επιτροπή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου.
Προστασία της αυτόχθονης φυλής προβάτων της Λέσβου
Παράλληλα με την αντιμετώπιση της νόσου, το ΥΠΑΑΤ έχει αναλάβει πρωτοβουλία για τη διασφάλιση του γενετικού υλικού και την επιβίωση της αυτόχθονης φυλής προβάτων της Λέσβου.
Η Ένωση κτηνοτρόφων προβάτου φυλής Λέσβου έχει ξεκινήσει τη διαδικασία συλλογής και κατάψυξης σπέρματος από κριούς, ώστε να διατηρηθεί πολύτιμο γενετικό υλικό για την ανασύσταση των κοπαδιών στο μέλλον. Παράλληλα, δύο συνεταιρισμοί συμμετέχουν στο πρόγραμμα του ΥΠΑΑΤ, στο οποίο εντάσσονται 86 εκτροφές και περίπου 22.000 πιστοποιημένα πρόβατα της συγκεκριμένης φυλής.
Οι αποφάσεις για τον εμβολιασμό
Σε ό,τι αφορά τον εμβολιασμό, ο κ. Καββαδάς υπογράμμισε ότι εφαρμόζεται το εγκεκριμένο σχέδιο αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού, σε συμφωνία με το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο. Όπως ανέφερε, οι αποφάσεις δεν μπορούν να υπαγορεύονται από πολιτικές σκοπιμότητες, αλλά πρέπει να βασίζονται αποκλειστικά στα επιστημονικά δεδομένα και στην εξέλιξη της επιζωοτίας.
«Τον πρώτο και τελευταίο λόγο τον έχουν οι επιστήμονες», σημείωσε, προσθέτοντας ότι κάθε επόμενο μέτρο θα αποφασιστεί ανάλογα με την πορεία της νόσου.
Ελλείψεις στις κτηνιατρικές υπηρεσίες
Ο Υφυπουργός διευκρίνισε επίσης ότι το ΥΠΑΑΤ δεν έχει αρμοδιότητα για τη στελέχωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου. Η διαδικασία υπάγεται στο Υπουργείο Εσωτερικών και πραγματοποιείται κατόπιν αιτήματος του εκάστοτε φορέα.
Στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, που περιλαμβάνει τη Λέσβο, τη Λήμνο, τη Σάμο, την Ικαρία και τη Χίο, προβλέπονται συνολικά 24 θέσεις κτηνιάτρων. Ωστόσο, σήμερα υπηρετούν μόλις 14 άτομα, γεγονός που επιβαρύνει σημαντικά την επιχειρησιακή δυνατότητα των αρμόδιων υπηρεσιών, ειδικά σε περιόδους υγειονομικής κρίσης.
Η αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο συνδέεται, σύμφωνα με τον κ. Καββαδά, με το ευρύτερο σχέδιο ανάταξης της ελληνικής κτηνοτροφίας και στήριξης του πρωτογενούς τομέα. Στα μέτρα περιλαμβάνονται το αφορολόγητο έως τις 20.000 ευρώ, το φθηνότερο αγροτικό ρεύμα, η επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο, ο ευνοϊκότερος ΦΠΑ για λιπάσματα και ζωοτροφές, καθώς και το νέο σύστημα ευρωπαϊκών ενισχύσεων.
Η κυβέρνηση προτίθεται, επίσης, να διεκδικήσει πρόσθετους ευρωπαϊκούς πόρους για την ανασύσταση των κοπαδιών που χάθηκαν. Η προσπάθεια αυτή θα απαιτήσει συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ενεργή συμμετοχή των εκπροσώπων των κτηνοτρόφων.
Η οριστική αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο αποτελεί προϋπόθεση όχι μόνο για την προστασία της δημόσιας και ζωικής υγείας, αλλά και για την επανεκκίνηση της τοπικής οικονομίας. Όπως κατέστησε σαφές ο Θανάσης Καββαδάς, άμεση προτεραιότητα είναι η ολοκλήρωση της εκρίζωσης της νόσου και, ταυτόχρονα, η προετοιμασία για την ανασυγκρότηση της κτηνοτροφίας και την αποκατάσταση του παραγωγικού ιστού του νησιού.
